Who is who in publishing – μικρό γλωσσάρι εκδοτικών όρων

Μικρό γλωσσάρι εκδοτικών όρων

Η διαδικασία της έκδοσης ενός βιβλίου μπορεί να ακούγεται αγχωτική, όπως το να βρει κανείς έναν ατζέντη να εκπροσωπήσει το έργο του, αλλά αν το δει σαν μια περιπέτεια, ο εκδοτικός χώρος έχει να προσφέρει πολλά: σασπένς, αγωνία, όμορφες στιγμές και δυνατές συγκινήσεις! Είτε σας ενδιαφέρει να εκδώσετε το έργο σας, είτε αγαπάτε απλώς το βιβλίο από τη στιγμή της σύλληψής του μέχρι τη στιγμή που παίρνει σάρκα και οστά, παρακάτω θα βρείτε μερικούς χρήσιμους όρους που συναντάει κανείς κατά τη διαδικασία της έκδοσης ενός βιβλίου στην Ελλάδα. 

Book_Publishing

Ατζέντης = υπεύθυνος για τη διαχείριση του έργου ενός συγγραφέα: επιλέγει (ή προτείνει) σε ποιους θα σταλεί το υποψήφιο έργο και όταν βρεθεί εκδότης διαχειρίζεται τα δικαιώματα και τις τιμές του έργου, τις προκαταβολές, γενικά φροντίζει οποιοδήποτε ζήτημα προκύψει μεταξύ του συγγραφέα και του εκδότη. Αναλαμβάνει πολλούς συγγραφείς και συνεργάζεται με πολλούς εκδότες. Είναι απαραίτητος αν θέλετε να εκδώσετε το βιβλίο σας.

book agent

Scout = επαγγελματίας εξερευνητής των πιο hot έργων τα οποία θα προωθήσει στους εκδότες με τους οποίους συνεργάζεται. Συνήθως συνεργάζεται με έναν εκδότη σε κάθε χώρα ενώ μπορεί να εξειδικεύεται σε κάποιο συγκεκριμένο είδος π.χ. παιδικό βιβλίο ή science fiction.

literary scout

Αναγνώστης = δεν είναι και τόσο απλό όσο ακούγεται! Σε κάθε εκδοτικό υπάρχουν επαγγελματίες αναγνώστες που διαβάζουν και αξιολογούν τα χιλιάδες έργα που καταφτάνουν καθημερινά στους υπεύθυνους δικαιωμάτων (βλ. παρακάτω). Συνήθως είναι freelancers που διαβάζουν από το σπίτι τους, εξειδικεύονται σε κάποιο είδος π.χ. ιστορικό μυθιστόρημα και αναπτύσσουν στενή σχέση με τον συνεργάτη τους στον εκδοτικό. Χρειάζεται πολύ καλό ένστικτο (δεν είναι απαραίτητο ότι όσα  αρέσουν στους ίδιους μπορούν να γίνουν best sellers αλλά συνήθως πρέπει να διαθέτουν καλό κριτήριο και διαίσθηση).

professional reader

Εκδότης = αυτός που θα πει το τελικό ΟΚ για την έκδοση ενός έργου, θα χρηματοδοτήσει την έκδοσή του και θα εντάξει το βιβλίο στον εκδοτικό του οίκο. Οι εκδότες μπορεί να έχουν στενή σχέση με τους συγγραφείς τους ή να ασχολούνται περισσότερο με εμπορικά ζητήματα, ανάλογα με τον εκδοτικό.

publishing

Rights Manager = υπεύθυνος δικαιωμάτων ή υπεύθυνος εκδοτικού τμήματος, ρόλος αντίστοιχος με αυτόν του ατζέντη, αλλά από την πλευρά του εκδοτικού οίκου: ζητάει από τους ατζέντες και τους scouts να του στείλουν ενδιαφέροντα βιβλία, συναντάει συγγραφείς, διαπραγματεύεται τα δικαιώματα, επιλέγει εξώφυλλα σε συνεργασία με το δημιουργικό και τον επιμελητή και γενικά αναλαμβάνει την πορεία ενός βιβλίου από την αγορά του από τον ξένο εκδότη (ή το συγγραφέα) μέχρι την άφιξή του στο τυπογραφείο.

bookfair

Editor = στο εξωτερικό είναι ένας συνδυασμός υπεύθυνου δικαιωμάτων και επιμελητή. Στην Ελλάδα έχουμε 2 ξεχωριστούς ρόλους γι’αυτά. Ο επιμελητής προτείνει βελτιώσεις και διάφορες επιλογές στο συγγραφέα (ανάλογα το βιβλίο, π.χ. μυθιστόρημα vs λεύκωμα φωτογραφιών), επιμελείται εξώφυλλα, ταυτότητα, συντονίζει το δημιουργικό τμήμα και γενικά παρακολουθεί την έκδοση από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα.

Μεταφραστής = αναλαμβάνει την απόδοση του κειμένου στην ελληνική γλώσσα. Απαραίτητη η άψογη γνώση όχι μόνο της γλώσσας αλλά και του πολιτισμού των 2 γλωσσών, πολύ καλό αισθητικό κριτήριο και πολύπλευρη μόρφωση, ικανότητα να επιλύει προβλήματα και να βρίσκει λύσεις σε αδιέξοδα!

Διορθωτής = αναλαμβάνει σε συνεργασία με τον επιμελητή (αν και πολλές φορές είναι το ίδιο πρόσωπο) την τυπογραφική διόρθωση του βιβλίου είτε πρωτότυπο είτε μεταφρασμένο. Απαραίτητη η καλή χρήση της γλώσσας και η πολύπλευρη μόρφωση.

book editor

Δημιουργικό = γραφίστες, υπεύθυνοι για το στήσιμο του βιβλίου (από τη γραμματοσειρά ως το εξώφυλλο), τη δημιουργία διαφημιστικού υλικού (π.χ. σελιδοδείκτες) και πολλές φορές τη δημιουργία προϊόντων από την αρχή, όπως π.χ. ημερολόγια. Δουλεύουν συνήθως με πολύ πιεστικές προθεσμίες!

Υπεύθυνος Παραγωγής = ο άνθρωπος για τις «βαριές» δουλειές: αυτός θα πάρει το αρχείο (το cd κάποτε) από τον γραφίστα στο τυπογραφείο, θα φέρει πίσω δοκίμια βιβλίου αλλά και εξωφύλλου τα οποία πρέπει να υπογραφούν από γραφίστα (για χρώματα), επιμελητή, υπεύθυνο δικαιωμάτων και εκδότη και θα τα επιστρέψει στο τυπογραφείο για να ξεκινήσει η εκτύπωση του βιβλίου.

book_printing

Και κάπως έτσι ένα βιβλίο φτάνει από το μυαλό του συγγραφέα… στο τυπογραφείο!

Έχετε άλλες απορίες για τη λειτουργία του εκδοτικού χώρου; Στείλτε τες στα σχόλια ή με email J θα χαρώ να βοηθήσω όσο μπορώ!

Και αν θέλετε θα γράψω και ένα άρθρο για το τι συμβαίνει μετά την έκδοση ενός βιβλίου, την πορεία του ως το βιβλιοπωλείο και τα χέρια του αναγνώστη!

 

19 thoughts on “Who is who in publishing – μικρό γλωσσάρι εκδοτικών όρων

  1. Ο/Η Mariana Nikolaidou λέει:

    Πραγματικά καταπληκτικό άρθρο! Μόλις μου λύθηκαν πολλές (μα πάρα πολλές) απορίες!!!!!🙂
    Γενικά νομίζω πως όσοι έχουν σκοπό κάποια στιγμή να στείλουν το βιβλίο που γράφουν σε κάποιο εκδοτικό ή να επιχειρήσουν να το εκδώσουν μόνοι τους έχουν μεγάλη ανάγκη από τέτοιες πληροφορίες οπότε να ξέρεις ότι μας βοηθάς πάρα πολύ με αυτά τα ποστ! Περιμένω με αγωνία το επόμενο!!!!

    Αρέσει σε 2 άτομα

    • Ο/Η metaphrasi λέει:

      Σε ευχαριστώ πολύ Μαριάννα μου!!! πολύ χαίρομαι που ήταν ενδιαφέροντα όλα αυτά και όχι βαρετά🙂 Θα γράψω και το επόμενο σύντομα λοιπόν με στοιχεία για μετά την έκδοση😉

      Αρέσει σε 1 άτομο

  2. Ο/Η Ιο λέει:

    Η καθηγήτρια που μου έκανε έκθεση στην Τρίτη Λυκείου αναλαμβάνει πολλές φορές τον ρόλο του διορθωτή στις εκδόσεις Πατάκη. Όσο μαγευτική εργασία είναι, άλλο τόσο δύσκολη και απαιτητική είναι επίσης!

    Αρέσει σε 1 άτομο

  3. Ο/Η oneiraparamithiou λέει:

    Εξαιρετικο άρθρο, δεν θα μπορούσα παρα να συμφωνήσω με τη Μαριαννα!! Υπάρχουν και στην Ελλάδα επαγγελματίες αναγνώστες;; Στα επόμενα ίσως να μας διευκρινίζες κ με περισσότερες λεπτομέρειες το ρόλο του επιμελητή, Φωτεινή μου, βλέπεις παντα με μπέρδευε αυτο το επάγγελμα!🙂 Περιμένω με αγωνία!🙂

    Αρέσει σε 2 άτομα

  4. Ο/Η metaphrasi λέει:

    Eυχαριστώ πολύ Κατερίνα!!!υπάρχουν και στην Ελλάδα επαγγελματίες αναγνώστες, φυσικά. Δύσκολα βρίσκεις άτομα που εμπιστεύεσαι το κριτήριό τους αλλά αν βρεις έναν καλό γίνεται πολύτιμος συνεργάτης! Αν μιλάει και μια δεύτερη γλώσσα εκτός από αγγλικά, δε, είναι ανεκτίμητος! Θα γράψω για τους επιμελητές, ναι, καταλαβαίνω ότι υπάρχει μια σύγχυση με τον διορθωτή αλλά και με τον αγγλικό όρο… Καλό βράδυ και καλά γραψίματα σε όλους!

    Αρέσει σε 2 άτομα

  5. Ο/Η pote-pote tin kiriaki λέει:

    Πραγματικά πολύ ενδιαφέρον άρθρο! Αλήθεια, πώς γίνεται κάποιος επαγγελματίας αναγνώστης; Νομίζω ότι θα ήταν η ιδανική δουλειά! Και επιμελητής κειμένων είναι πολύ δελεαστικό, αλλά σίγουρα η πραγματικότητα θα είναι πιο δύσκολη.
    Κάπου είχα διαβάσει μία συνέντευξη ενός επιμελητή κειμένων, ο οποίος λέει ότι αν θέλεις να κάνεις σωστή επιμέλεια πρέπει να ξεχάσεις τον ρόλο σου ως αναγνώστη του βιβλίου. Εννοείται περιμένουμε και την συνέχεια🙂

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η metaphrasi λέει:

      Καλημέρα! Ναι, ως επιμελητής πρέπει να διαβάζεις για να βρίσκεις λάθη και όχι για απόλαυση, το κακό είναι όμως πως όταν διαβάζεις για απόλαυση πάλι ψάχνεις λάθη (μην το πάθετε!).

      Ως επαγγελματίας αναγνώστης γίνεσαι μέσω του υπεύθυνου λογοτεχνίας του εκδοτικού οίκου: όταν δει ότι χρειάζεται αναγνώστες ψάχνει με διάφορους τρόπους άτομα των οποίων το κριτήριο να μπορεί να εμπιστευθεί. Δύσκολο να την κάνεις ως δουλειά (δηλ. να έχεις μόνο αυτό) αλλά και απαιτητικό επίσης. Πάλι πρέπει να ξεχάσεις κατά ένα μέρος τον τρόπο που διάβαζες μόνο για τον εαυτό σου και να σκέφτεσαι και άλλους παράγοντες όπως πχ η εμπορικότητα, το αν θα ταίριαζε στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό κ.ά.

      Αρέσει σε 2 άτομα

      • Ο/Η pote-pote tin kiriaki λέει:

        Με δελεάζει πολύ και ο ρόλος του επιμελητή και του αναγνώστη!Απλά πολλές φορές σκέφτομαι πως αν κάνεις ένα τέτοιο επάγγελμα ίσως πάθεις «ανοσία» και χάσεις κάτι από την μαγεία της αναγνωσης.Πραγματικά πολύ καλό το άρθρο σου!Περιμένω την συνέχεια!Καλό σου απόγευμα🙂

        Αρέσει σε 2 άτομα

  6. Ο/Η metaphrasi λέει:

    Απλώς θα πρέπει να ξεχωρίζεις τα βιβλία που διαβάζεις «για δουλειά» και όσα διαβάζεις στον ελεύθερό σου χρόνο. Είναι λεπτή η ισορροπία αλλά πιστεύω πως γίνεται🙂

    Καλό απόγευμα!

    Αρέσει σε 1 άτομο

  7. Ο/Η eleniplus λέει:

    Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο σου, για επαγγελματίες, αναγνώστες και όλους μας! Δεν ξέρω αν όντως υπάρχουν αντζέντηδες στην Ελλάδα, δηλαδή ξέρω ότι υπάρχουν, αλλά δεν ξέρω αν έχουν διευρυμένο ρόλο και αν τους χρησιμοποιούν πολλοί επίδοξοι συγγραφείς.
    Τα δικά μου τα βιβλιαράκια τα είχα στείλει κατευθείαν στους εκδοτικους οίκους και από εκεί προέκυψε ό,τι προέκυψε (δύο παραμύθια που κυκλοφορούν, πάμε για το τρίτο).
    Όσο για τη δουλειά του επιμελητή, επειδή την κάνω που και που, είναι όπως ακριβώς το λες. πολύ δύσκολη και απαιτητική και με πολλές παγίδες. Και σίγουρα δεν είναι μια δουλειά που μπορεί να κάνει ο ίδιος άνθρωπος που έχει γράψει το αρχικό κείμενο γιατί τότε κινδυνεύει να του ξεφύγουν πάρα πολλά λάθη και αστοχίες.
    Και πριν …τινάξω το σεντόνι, επειδή είμαι κι εγώ μεταφράστρια, θα σου πω πώς καταλαβαίνω αν ένα βιβλίο θα πάει καλά: όταν ξεκινάω τη δουλειά με αγωνία για να δω τι θα γίνει παρακάτω!
    Περιμένουμε τη συνέχεια λοιπόν!

    Καλημέρα σε όλους και σε όλες
    Ελένη
    https://myfortysomethingworld.wordpress.com/

    Αρέσει σε 2 άτομα

  8. Ο/Η metaphrasi λέει:

    Καλημέρα Ελένη μου!

    πράγματι στην Ελλάδα οι ατζέντηδες δεν αναλαμβάνουν αυτό το ρόλο, ενώ στο εξωτερικό είναι απαραίτητο. Αλλά σιγά σιγά αλλάζουν κι εδώ τα πράγματα. Εγώ ας πούμε αρχίζω σιγά σιγά να το κάνω αυτό συνδυάζοντας το scouting με τη διαχείριση δικαιωμάτων…

    Όπως ακριβώς το λες είναι με την επιμέλεια – ποτέ μην εμπιστεύεσαι να διορθώσεις τον εαυτό σου χαχα! Και στη μετάφραση ναι… ενώ όταν σου τη σπάνε οι ήρωες ρε παιδί μου…δεν κυλάει με τίποτα!!!

    Κι εσύ επιμελήτρια και μεταφράστρια λοιπόν ; Πόσο χαίρομαι να γνωρίζω μέσα από τα μπλογκ τόσο ενδιαφέροντα άτομα -από όσο έχω καταλάβει από το blog σου🙂 – Καλημέρα και καλή συνέχεια σε ό,τι κάνετε!

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s