Το βασανιστήριο του να μεταφράζεις επιδόρπια…

….λίγο πριν το καλοκαίρι είναι ΜΕΓΑΛΟ.

Λαχταριστά παγωτά, σως από εξωτικά φρούτα, αρώματα και γεύσεις που σε κάνουν να ονειρεύεσαι τεράστιες πιατέλες με μους, τούρτες, gaspazzo φρούτων του δάσους και καραμελωμένα μιλφέιγ.

desserts1.jpg

desserts2.jpg

Βέβαια η μετάφρασή τους όπως γενικά η μετάφραση Menu έχει ιδιαίτερες δυσκολίες. Πώς θα μεταφράσεις ας πούμε τα παραδοσιακά γλυκά όπως Μπακλαβάς, Κανταΐφι, Γαλακτομπούρεκο χωρίς να βάζεις συνεχώς παρενθέσεις και επεξηγήσεις;

Ή πώς θα δεχθεί ελληνικό εστιατόριο να βάλει στον κατάλογό του το Λουκούμι ως Turkish Delight παρόλο που έτσι είναι γνωστό στο εξωτερικό;

Τα παραδοσιακά μενού είναι δύσκολο να μεταφραστούν στις ξένες γλώσσες ενώ τα πιο gourmet είναι δύσκολο να αποδοθούν στα ελληνικά. 

Ο μεταφραστής πρέπει να υποθέσει πολλά για τις γνώσεις του κοινού του και για να το κάνει αυτό πρέπει να μελετήσει καλά το πελατολόγιο του εστιατορίου ή ξενοδοχείου που του έχει αναθέσει τη δουλειά. Ο μέσος τουρίστας σε ελληνικό εστιατόριο μπορεί να ξέρει το τζατζίκι, ξέρει όμως την κοπανιστή; Ξέρει τα κεφτεδάκια, αλλά τι γίνεται με τα (ροδίτικα) πιταρούδια; Και πόσοι άραγε ξέρουν με την πρώτη ματιά τι είναι το κουλί φράουλας στο παγωτό τους και θα το παραγγείλουν χωρίς να διστάσουν;

Παραδοσιακά μενού:

  • Η πρώτη δυσκολία έγκειται στην απόδοση των παραδοσιακών πιάτων με έναν όρο όσο πιο περιεκτικό αλλά κατανοητό γίνεται χωρίς να πλατειάζει και χωρίς να χρησιμοποιεί συνεχώς παρενθέσεις και επεξηγήσεις.
  • Δευτερον, πρέπει επίσης ο μεταφραστής να κρατήσει ένα τοπικό χρώμα στο μενού, να διατηρήσει τα παραδοσιακά πιάτα της περιοχής ή της χώρας, αυτά που της δίνουν το χαρακτήρα της και για τα οποία είναι (πολύ ή λίγο) γνωστή. Π.χ. Μαγειρίτσα, κακαβιά, λόπια (παραδοσιακά μαγειρεμένα φασόλια στο φούρνο), καπαμάς κ.ά.
  • Τρίτον, κάποια συστατικά, από λαχανικά μέχρι μπαχαρικά και άλλα είδη δεν είναι τόσο γνωστά ή δεν υπάρχουν καν σε όλες τις γλώσσες. Π.χ. Σταμναγκάθι ή η τεράστια ποικιλία ψαριών της Μεσογείου που δεν υπάρχει σε σκανδιναβικές ας πούμε χώρες.
  • Επίσης, σχετικό με το παραπάνω, τα είδη με ιδιαίτερο όνομα ή Ονομασίας Προέλευσης π.χ. τυρί Μαστέλο (χρειάζεται να εξηγήσουμε τι τυρί είναι σε κάποιον που δεν ξέρει; ή όχι;) ή Φυστίκι Αιγίνης, Τοματάκι Σαντορίνης, Γαριδάκι Συμιακό. Από τη μία τα ονόματα δεν προσθέτουν κάτι στην κατανόηση του πιάτου από τον ξένο επισκέπτη αλλά από την άλλη αποτελούν διαφορετικό είδος όπως λέμε π.χ Edam vs Gouda, Danish Pastry ή Scottish Shortbread…
  • Τέλος: τα γλυκά! Το τσουρέκι δεν είναι ακριβώς μπριός όπως το κουλούρι Θεσσαλονίκης δεν είναι pretzel. Τα κουλουράκια, αχ, αυτά τα κουλουράκια πάντα δυσκολεύομαι να τα αποδώσω🙂 (Να τα καταβροχθίσω δεν έχω καμία δυσκολία)smores_elitedaily-800x400.jpg

Δημιουργικά Menus Εστιατορίων/ξενοδοχείων

  • Το πιο σημαντικό σε αυτή την κατηγορία είναι η έρευνα! Υπάρχουν πολλά ιδιαίτερα πιάτα και τεχνικές παρασκευής που δεν είναι ευρέως γνωστά και πρέπει ο μεταφραστής να κατανοήσει ακριβώς το πιάτο και να εντοπίσει αν υπάρχει αντίστοιχο στη γλώσσα του. Εφόσον ο σεφ επέλεξε να το βάλει στον κατάλογο, πρέπει και ο μεταφραστής να το διατηρήσει, όσο δύσκολο και αν είναι; π.χ. Sous-Vide – τεχνική μαγειρέματος σε κενό αέρος:
  • Η λεπτομέρεια! Άλλο το Braise και άλλο το Deglazed! Η κανέλα μπορεί να είναι σκόνη, ξυλάκι ή essence! Και ειδικά στα πιο εξεζητημένα πιάτα κάνει μεγάλη διαφορά αν βάλει κανείς το ένα ή το άλλο.
  • Τα διάφορα κοψίματα κρέατος…. Έχω μεταφράσει κάποτε κατάλογο κρεοπωλείου, εκεί να δείτε ταλαιπωρία! Αλλά και στα μενού, μπορεί να έχεις από τα πιο γνωστά όπως Sirloin, L’Entrecôte κλπ μέχρι πιο εξεζητημένα όπως Picanha (a cut of beef popular in Brazil)
  • Γλυκά: από Scones και Angel Cakes αν μεταφράζεις από αγγλικά μέχρι Σοκολατένιες υφές με κενέλ από μούς τζιαντούγια αν το μενού πάει προς αγγλικά. Εξίσου δημιουργικά πρέπει να αποδώσεις και τα δύο!

Και Bonus σε όλα αυτά είναι όταν σου ζητάνε να μεταφράσεις τον κατάλογο σε 16 γλώσσες. Φανταστείτε πόσα e-mails πρέπει να ανταλλαχθούν για να γίνει αυτή η συνεννόηση! Α, υπάρχει και το κερασάκι: να κάνεις αυτή τη δουλειά κατά το μεσημέρι, την ώρα της μεγάλης πείνας! Όταν το πιο gourmet πράγμα που έχεις στο γραφείο είναι dried walnuts and traditional Greek dried grape «stafida»😛

Kali orexi!

40 thoughts on “Το βασανιστήριο του να μεταφράζεις επιδόρπια…

  1. Ο/Η zizeloni λέει:

    Καλέ ποιοι τουρίστες, ούτε εγω δεν ξερω τι ακριβως είναι τα πιταρούδια και η κοπανιστή!
    Εδώ στην ολλανδια τα εστιατόρια γράφουν κανονικότητα «soutzoukakia», «kalamarakia» αλλά και «arnaki lemonato», «mosharaki kokkinisto» και απο κάτω κάνουν επεξήγηση🙂
    Είναι λίγο αστείο…

    Αρέσει σε 4 άτομα

  2. Ο/Η sweet jane eyre λέει:

    Ευτυχώς είμαι ήδη χορτατη, αλλιώς θα έκανα καμία βόλτα από την κουζίνα! Γλυκούλα κάνε και αλλά τέτοια ποστ με μεταφραστικές ανησυχίες!!! Τα ίδια μας λένε και στη σχολή και τα βρίσκουμε παλούκια (συγγνώμη για τον όρο!). Το χειρότερο είναι ότι μεταφράζουμε οδηγίες χρήσεως και όχι μενού😦

    Αρέσει σε 2 άτομα

  3. Ο/Η Άιναφετς λέει:

    Προς στιγμή σκέφτηκα να σου κάνω ένα like και να μη γράψω τίποτα σε ένδειξη βαθιάς στομαχικής δυσαρέσκειας… στη συνέχεια είπα, δεν φτάνει που το κορίτσι μας, ταλαιπωρείται με τις μεταφράσεις της, δεν είναι «πρέπον» να της κάνω μούτρα!!! 😀
    Απ΄ την μεταφραστική μου πείρα, συνήθως γράφουμε την λέξη με την ονομασία προέλευσης της, πχ θα γράψουμε feta, dzadziki sokolatina souvlaki, όταν γράφουμε στα «ξένα» (!)… όπως και για τους Έλληνες, θα τα γράψουμε στα Ελληνικά, πχ τιραμισού, κρουασάν, καμεμπέρ etc (!)
    Προσωπικά αποφεύγω όταν γράφω στα Ελληνικά να βάζω «ξένες» λέξεις! 😛
    Μπονζούρ, χαβ ε νάης ντέη ουίθ γκουντ τρανσλέισον! (τραγικά δύσκολο αυτό το γράψιμο!) χιχιχι! 😎
    AFilakia! many many! 🙂

    Αρέσει σε 1 άτομο

    • Ο/Η metaphrasi λέει:

      🙂🙂🙂 Μου αρέσει που μου γράφεις και το σκεπτικό σου, γίνεται πολύ «κουβεντιαστή» η απάντηση κι ας είναι διαδικτυακή! Δεν ήθελα να σας προκαλέσω σιελόρροια αλλά χαίρομαι που μοιράζεστε τον πόνο μου🙂 Ούτε εμένα μου αρέσει να βάζω (πολλές) ξένες λέξεις και ειδικά ξένους χαρακτήρες! και όσο μπορώ να γράψω μια περιεκτική περιγραφή και να αποφύγω παρενθέσεις και σιδηρόδρομους το προτιμώ!

      Τι είδους κείμενα σου αρέσει να μεταφράζεις; Θέλω να πάρω και τον Κρισναμούτρι δια χειρός… Παραμυθά και όλο το ξεχνάω🙂

      Αφιλιά πολλά!!!!!!!!!!

      Αρέσει σε 1 άτομο

      • Ο/Η Άιναφετς λέει:

        Βασικά έχω μεταφράσει πέντε βιβλία του Κρισναμούρτι από τ΄ Αγγλικά στα Ελληνικά (για Κέδρο και Καστανιώντη) και έχω στα «χέρια» μου, τα τελευταία 3χρόνια (shame!)😦 ένα άλλο εξαιρετικά δύσκολο του Κρ. γιατί έχει διαλόγους και οκ! με την γλώσσα του Κρ. έχω εξοικειωθεί αλλά οι ερωτώντες είναι Άγγλοι, Ινδοί, Γάλλοι, Ιταλοί και τ’ Αγγλικά τους είναι «περίεργα», φαντάσου που ούτε ο Κρ. πολλές φορές δεν καταλαβαίνει τι λένε… άσε που και ούτε οι ίδιοι δεν καταλαβαίνουν τι θέλουν να πουν… «κόλαση»!!! 😎
        Στα Γαλλικά που είναι και η μητρική μου γλώσσα, μεταφράζω μόνο κάτι κείμενα από το google που χρειάζομαι για το blog μου! 😉

        AFilakia! (αυτό το κρατώ για σένα)! 🙂

        Αρέσει σε 1 άτομο

        • Ο/Η metaphrasi λέει:

          Άρα πρέπει να πάρω και Κρισναμούτρι δια χειρός… Στεφανίας🙂 Οπωσδήποτε!!! Καλά τα «αγγλικά» των μη native speakers δεν το συζητώ, χρειάζεσαι ώρες για να τα αποκρυπτογραφήσεις! Δεν ήξερα ότι είσαι γαλλόφωνη, τι ωραία! AFilakia polla λοιπόν❤

          Μου αρέσει!

  4. Ο/Η katinaki λέει:

    Haha… Tι καλά. Δίκιο έχεις και σίγουρα και γω θα προβληματιζόμου. Εγώ εδώ που είμαι έχω γελάσει πολύ με τις μεταφράσεις που έχω προσπαθήσει να κάνω σε ελληνικά φαγητά. Παλιά που έμενα με άλλους μου λέει ένας στην κουζίνα τι μαγειρεύεις? Του λέω γιουβαρλάκια (meatballs in eggs and lemon soup) Lol!! Υπάρχει βέβαια και ο άλλος τρόπος που διαπίστωσα προχθές στο σουπερ μάρκετ. Έχει κάτι φακελάκια με έτοιμο μείγμα μυρωδικών για κρέατα. Στο ένα έγραφε chicken, στο άλλο beef και στο τρίτο bifteki. Ω, ναι! Έτσι απλά χωρίς καμμία προσπάθεια απόδοσης, μετάφρασης, επεξήγησης. Eίχε όμως μια φώτο μπιφτεκιού. Και όχι η εταιρεία δεν ήταν ελληνική. Μ’ αυτά και μ΄αυτά πως να μη χαρώ που λέω στον τούρκο ντολμαδάκια και συνεννοούμαστε…

    Αρέσει σε 2 άτομα

    • Ο/Η metaphrasi λέει:

      Χαχαχα! Πράγματι, σήμερα είδα κι εγώ (ευτυχώς όχι live) τον πρώτο κατάλογο σε greeklish!!! Απορώ ποιος αγγλόφωνος νομίζουν ότι θα καταλάβει διαβάζοντας ελληνικές λέξεις με λατινικούς χαρακτήρες χωρίς κάποια επεξήγηση! Τελείως παράλογο! Έχεις δίκιο, πάντως, πολλές λέξεις που αφορούν το φαγητό τις έχουμε δανειστεί (ή αντιδανειστεί) από τους Τούρκους, το ίδιο και πολλές γεύσεις!

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s