Μετάφραση menu – η συνταγή της επιτυχίας

Η μετάφραση τουριστικών κειμένων είναι ένα από τα αγαπημένα μου είδη. Σε ποιον δεν αρέσει να διαβάζει για διακοπές, τουριστικούς προορισμούς, εκδρομές, εναλλακτικές διαδρομές και, φυσικά… πεντανόστιμα φαγητά;

Όπως μια Ανάμνηση μεσογειακών θαλασσινών πάνω σε «κόντρα πλακέ» γιαουρτιού.

μετάφραση μενοθ

Όμως τα κείμενα αυτά χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και μπορεί να αποδειχθούν πολύ πιο απαιτητικά από ό,τι φαίνεται με την πρώτη (ακόμα και τη δεύτερη) ματιά. Όλοι έχουμε δει απίστευτα μαργαριτάρια σε καταλόγους φαγητών και η ιδιαίτερη φύση τους απαιτεί τη μετάφραση από επαγγελματία και όχι από κάποιον που απλώς «ξέρει τη γλώσσα» ή βλέπει φανατικά Master Chef.

Βήμα 1: Συστατικά

Κυριολεξία – ο πελάτης πρέπει να ξέρει ακριβώς τι να περιμένει από το πιάτο του και να μην πρέπει να ζητήσει ένα σωρό διευκρινίσεις από το σερβιτόρο, ο οποίος λογικά δεν ομιλεί όλες τις γλώσσες [αυτός άλλωστε είναι και ο σκοπός των πολύγλωσσων menu].

Ακρίβεια – η διαφορά του sautee από το deep fried και το glazed είναι μεγάλη και ο σωστός μεταφραστής/στρια το ξέρει – ή ξέρει πώς να το μάθει a.k.a:

Ενδελεχής έρευνα (sous-vide, namelaka, ) – γιατί ό,τι δεν ξέρουμε, πρέπει να ξέρουμε πώς και πού το ψάχνουμε. Το κρεμέ είναι διαφορετικό από την κρέμα; Το τυρί gryuere είναι σαν τη δική μας γραβιέρα; Στο μενού ο σεφ μας γράφει πατάτα εκραζέ – υπάρχει περίπτωση να μην μπορούμε καν να φανταστούμε πώς γράφεται με λατινικούς χαρακτήρες ένα πιάτο/συστατικό για να το ψάξουμε!

 

food photography3.jpg
Chef’s tip: Eλέγξτε διπλά και τριπλά τις μεταφράσεις σας για τυπογραφικά και άλλα θεματάκια. Οι γραφίστες συνήθως κάνουν απλώς αντιγραφή επικόλληση τα κείμενά σας και τα στέλνουν στο τυπογραφείο και θα είστε τυχεροί αν υπάρχει ένας καλός F & B Μanager που παρακολουθεί τη διαδικασία – επίσης σε όλους αρέσει να ψάχνουν τα «λάθη» του καταλόγου, τα οποία συχνά είναι απλώς διαφορετικοί τρόποι να πεις το ίδιο πράγμα. Να είστε σίγουροι ότι μπορείτε να υποστηρίξετε τις επιλογές σας και ότι έχετε τσεκάρει εσάς και τους συνεργάτες σας 100+1 φορές.

Βήμα 2: Εκτέλεση

Εφαρμόστε όλα τα παραπάνω και προσθέστε μια πρέζα αλατοπίπερο = φαντασία.  Εδώ θα βάλετε όλη σας την τέχνη. 

Η μετάφραση ενός καταλόγου εστιατορίου απαιτεί λεπτή ισορροπία γεύσεων και λέξεων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε πως εκτός από πιστή (απαραίτητο συστατικό) μια περιγραφή πρέπει να είναι και όμορφη, δελεαστική και… νόστιμη. Να κάνει τον πελάτη να μην μπορεί να διαλέξει μεταξύ των λαχταριστών πιάτων του μενού μας.

Η μετάφραση έχει τη δύναμη να απογειώσει ή να χαντακώσει ένα πιάτο. Ένα παράδειγμα: Χοιρινό λεμονάτο. Όλοι ξέρουμε τη γεύση του, είναι η γεύση Κυριακής στο πατρικό μας με λίγο άρωμα θυμάρι ή ρίγανη ανάλογα με τη μαγείρισσα.  Μπορεί ακόμα και να είναι η σπεσιαλιτέ του σεφ στο παραδοσιακό εστιατόριο του χωριού, αλλά πώς θα το περάσετε αυτό στον ξένο πελάτη σας; Ποιος θα παραγγείλει ένα lemon pork αν δεν έχει κάτι να το κάνει λίγο πιο «πιπεράτο»; Δε χρειάζεται να βγάλετε από το μυαλό σας κάτι που ενδεχομένως να μην υπάρχει στο πιάτο αλλά μπορείτε πολύ ωραία να το «στολίσετε» λιγάκι με μπαχαρικά, αρωματικά βότανα, να πείτε πώς ψήθηκε κ.λπ. Να το πείτε  pork casserole with lemon-herb sauce – ένα κλασικό κι αγαπημένο χοιρινό λεμονάτο!

lemon pork.jpg

Γι’ αυτό μην υποτιμάτε τα παραδοσιακά μενού, συχνά είναι τα πιο δύσκολα γιατί περιέχουν λέξεις/έννοιες/τρόπους μαγειρέματος άγνωστους σε άλλους λαούς. Τα γνωστά μας μπιφτεκάκια, είναι πολύ δύσκολο να μεταφραστούν έτσι όμορφα ζουμερά και λαχταριστά. Και όχι, αρνούμαι να τα γράψω σε κατάλογο beef patties!!!

Το ίδιο δύσκολα είναι τα gourmet menus – δεν ξέρω αν η μοριακή κουζίνα θα δώσει το σκήπτρο της στη note á note – αλλά τα εξεζητημένα συστατικά και οι περίπλοκοι συνδυασμοί τους θα συνεχίσουν να αποτελούν σπαζοκεφαλιά για τους απανταχού μεταφραστές.

Σας αφήνω με λίγο food for thought [pun intended] και για να δείτε από πρώτο χέρι την απόλαυση [sic] της μετάφρασης menu 🙂

Θέλετε να δοκιμάσετε; Γράψτε στα σχόλια τις δικές σας μεταφράσεις 🙂

  1. Αντρεκότ από χοιρίδιο με πουρέ τοπιναμπούρ, σάλτσα από βατόμουρα, στίλτον & άρωμα πεύκου
  2. Χταπόδι ψημένο σε κενό αέρος  πάνω σε βελούδινη φάβα
  3. Chocolate mousse with ginger in strawberry gazpacho flavoured with hibiscus and warm puff pastry grissini
  4. Red yellowfin tuna tartar with cauliflower tabbuleh
  5. Μπουγιουρντί

 

μεταφραση μενου

Advertisements

Το καινούριο μου ημερολόγιο

Σχεδιασμένο με πολλή αγάπη και μεράκι για όλους εσάς, τους φανατικούς αναγνώστες, τους δημιουργικούς τύπους, μεταφραστές ή επιμελητές, όσους τους αρέσουν τα ημερολόγια, σημειωματάρια και ό,τι έχει να κάνει με χαρτί 🙂

Κάθε μήνας είναι αφιερωμένος σε κάτι διαφορετικό π.χ. Νέα Ξεκινήματα, Γράψτε το δικό σας βιβλίο, Ευγνωμοσύνη κ.ά. τα οποία όμως δε σας περιορίζουν αν θέλετε εσείς να αφιερώσετε το μήνα σας σε κάτι άλλο ή σε… τίποτα.

Κάθε εβδομάδα έχει τη δική της σελίδα και δίπλα υπάρχει χώρος για σημειώσεις, συνταγές, λίστες με βιβλία που θέλετε να διαβάσετε κ.λπ. Μπορείτε πάντα να σβήσετε τον τίτλο και να γράψετε κάτι δικό σας π.χ. αντί για Fitness να το κάνετε Reading ή ό,τι έχετε διάθεση.

Δεν είναι χρονολογημένο για να μπορεί κάποιος να το ξεκινήσει πχ το Φεβρουάριο και να το κρατήσει μέχρι τον επόμενο Φεβρουάριο – έτσι δεν λήγει ποτέ, το ξεκινάτε όποτε θέλετε. Μπορείτε όμως να προσθέτετε τις ημερομηνίες καθώς προχωράει το έτος. Εξαρτάται από εσάς! 🙂

Τέλος, περιλαμβάνει φράσεις γνωστών συγγραφέων αλλά και διάφορες φράσεις για έμπνευση και δημιουργικότητα. Κάποιες βρίσκονται εκεί μόνο και μόνο για να σας κάνουν να χαμογελάσετε 🙂 Άλλωστε τι καλύτερο από το να ανοίγετε το σημειωματάριό σας και να σας φτιάχνει η διάθεση;

Kαι το σημαντικότερο; Μέρος των εσόδων θα διατεθεί για καλό σκοπό: στη μη κερδοσκοπική οργάνωση Alzheimer Athens.

Μπορείτε να το παραγγείλετε εδώ ή με ένα email στο foteinim@gmail.com. 

Untitled-1

Περιμένω να μου πείτε τη γνώμη σας και θα χαρώ αν το πάρετε να μου στείλετε φωτογραφίες!

Αν χρησιμοποιείτε το Instagram, use my hashtags #mylifeplannergr #mylifenotesgr #islanddiaries #girloncaffeine

Πολλές ευχές για υγεία και αγάπη σε όλους!

Φωτεινή

 

Το πρόβλημα με την επιμόρφωση των μεταφραστών

 

ca37562bf7b989fa454e795c3f90b037

Εδώ και αρκετό καιρό με απασχολεί το πρόβλημα της επιμόρφωσης στη μετάφραση, γνωστό και ως CPD in Translation – Continuing Professional Development. Θα συμφωνήσετε φαντάζομαι ότι η συνεχιζόμενη εκπαίδευση ή επιμόρφωση είναι απαραίτητη σε κάθε είδους δουλειά. Tο ίδιο ισχύει φυσικά και με τη μετάφραση, ιδίως καθώς η γλώσσα είναι κάτι πολύ ρευστό που εξελίσσεται μέρα με την ημέρα.

Το πρόβλημα είναι ότι παρόλο που οι μεταφραστικές σπουδές στην Ελλάδα έχουν πολύ υψηλό επίπεδο σε προπτυχιακό (Ιόνιο Πανεπιστήμιο) ή μεταπτυχιακό επίπεδο (δείτε π.χ. το άρθρο μας για το Μεταπτυχιακό Διατμηματικό Μετάφραση και Μεταφρασεολογία με τη Σοφία Πολυκρέτη), δεν υπάρχει κάτι από όσο γνωρίζω που να αφορά έναν έμπειρο επαγγελματία μεταφραστή που θέλει να εξελιχθεί.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να είναι προς δύο κατευθύνσεις: η μία είναι στο αντικείμενο αυτό καθαυτό, τη μετάφραση, και η δεύτερη είναι στις πρακτικές δεξιότητες που είναι απαραίτητες για έναν ελεύθερο επαγγελματία, όπως η διαχείριση έργου, το μάρκετινγκ κ.ά.

Μια λύση για κάποιον που έχει ήδη μεταπτυχιακό  είναι το διδακτορικό – το οποίο βέβαια δεν είναι επιμόρφωση αλλά έρευνα και απαιτεί πολύ χρόνο, τον οποίο κάποιος που εργάζεται παράλληλα ως μεταφραστής ίσως να μη διαθέτει. Επίσης, ένα διδακτορικό ίσως να βοηθήσει το μεταφραστή να εμβαθύνει τις γνώσεις του σε κάποιο πεδίο, δύσκολα θα προσθέσει κάτι σε επαγγελματικό επίπεδο.

Υπάρχουν βέβαια στην Ελλάδα πολλές ιδιωτικές σχολές, και μάλιστα κάποιες από αυτές είναι πολύ καλές, που προσφέρουν σεμινάρια, τα οποία όμως α) είναι κυρίως σεμινάρια εξειδίκευσης (π.χ. Trados, υποτιτλισμός, παιδική λογοτεχνία, επιμέλεια κειμένων) ή β) απευθύνονται σε άτομα που ξεκινάνε την πορεία τους στο χώρο της μετάφρασης.

Όσον αφορά τις επαγγελματικές ενώσεις, η ΠΕΕΜΠΙΠ αν και αρκετά δραστήρια δυστυχώς αποκλείει όσους δεν είναι απόφοιτοι του Ιονίου, η ΠΕΜ είναι επιεικώς αδρανής ενώ ο ΣΜΕΔ οργανώνει κατά καιρούς πολύ ενδιαφέροντα σεμινάρια αυτομόρφωσης όπως τα ονομάζει με εξειδικευμένα θέματα μεν, μεγάλη ποικιλία όμως τα οποία μάλιστα είναι ηχογραφημένα και μπορεί να τα ακούσει οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται! Δεν υπάρχει δυστυχώς ένας ενιαίος φορέας που θα είχε και μεγαλύτερη δυναμική (βλ. την πρόσφατη συζήτηση για τις ασφ. και άλλες εισφορές) αλλά και συμμετοχή στις δραστηριότητές του.

Μια λύση είναι τα διάφορα σεμινάρια που οργανώνονται κατά καιρούς και συνήθως αφορούν κάποιο συγκεκριμένο θέμα όπως π.χ. το έργο ενός συγγραφέα ή ένα συγκεκριμένο συνδυασμό γλωσσών. Αν ταιριάζουν στα αντικείμενά σου, είσαι πολύ τυχερός/η 🙂

Τέλος, η συμμετοχή σε συνέδρια, summer schools και εργαστήρια είναι σίγουρα ένας τρόπος ενημέρωσης για τις εξελίξεις, συζήτησης με τους ομοτέχνους και διαλόγου.

Όσον αφορά το πρακτικό μέρος του μεταφραστικού γραφείου, στο εξωτερικό υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι μεταφραστές που ασχολούνται και με το επαγγελματικό κομμάτι της δουλειάς μας όπως η Marta Stelmaszak και η Tess Whitty με courses, podcasts και άλλα, τα οποία εστιάζουν κυρίως στο μάρκετινγκ, τη διαφήμιση και τη διαχείριση πελατών και του μεταφραστικού γραφείου, πρακτικά πράγματα δηλαδή στα οποία πολλοί από εμάς τους «θεωρητικούς» υστερούμε :). Μπορείτε επίσης να ακολουθήσετε την twitter guru Lingua Greca για πολλούς συνδέσμους και ενημέρωση σχετικά με τη μετάφραση.

επιμόρφωση μεταφραστών

Ελπίζω πως στο μέλλον θα υπάρξουν περισσότερες ευκαιρίες επιμόρφωσης και εξέλιξης και πως η μετάφραση σιγά σιγά θα γίνει ένας αξιόλογος επαγγελματικός χώρος με τις ενώσεις, τις διοργανώσεις και τις ευκαιρίες που χρειάζονται για να μπορούμε να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας ως κλάδος αλλά και να εξελισσόμαστε ως επαγγελματίες. Νομίζω ότι είναι επιθυμητό για όλους και με κοινή προσπάθεια μπορεί σίγουρα να γίνει εφικτό.

Καριέρα στη μετάφραση;

Το επάγγελμα του μεταφραστή είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά, ευέλικτα  και δημιουργικά επαγγέλματα αλλά περιλαμβάνει και πολλές προκλήσεις και δυσκολίες. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί μεταφραστές α) είναι οι ίδιοι και συγγραφείς ή β) το κάνουν από χόμπι. 

Είστε έτοιμοι να ψάχνετε όλη μέρα (και πιθανότατα όλη τη νύχτα) παροιμίες και φράσεις που να ταιριάζουν με το λογοπαίγνιο που υπάρχει στο πρωτότυπό σας;

μετάφραση έρευνα

Συνέχεια

Μέσα στα μπαρ που αυτοκτονούνε οι θαμώνες…

…μέσα στην πιο καλή μας μουσική

στους σκοτεινούς της νιότης μας χειμώνες

ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΕΓΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΕΓΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

Παντού θα με ζητάς και θα με ψάχνεις
μα εγώ θα κρύβομαι βουβός για πάντα εκεί,
εκεί μέσα στα μάτια σου που αστράφτει
μια απέραντη θλιμμένη Ανταρκτική.

Απέραντη θλιμμένη Ανταρκτική για το αντίο στο Θάνο Ανεστόπουλο, έναν ποιητή στο τσίρκο της αγάπης. Κι αν έζησες Κλόουν την Τετάρτη, την Κυριακή νεκρός, εγώ θα είμαι δίπλα σου σαν πάντα, ένας άθλιος σκοπός, ένας γελοίος ρυθμός, γιατί τα χρόνια μου ναυάγησαν στις ξέρες σου, είναι συνήθεια που έχω από μικρός, να αγαπάω ότι με σπρώχνει στο χαμό μου.

Και έτσι βυθίζομαι στην άβυσσο μ’ απόγνωση
αφού μακριά σου έτσι κι αλλιώς είμαι χαμένος.
Η αγάπη είναι ένας σκύλος απ’ την κόλαση
και εγώ έχω φτάσει εκεί και σε προσμένω.

Είμαι ένας άνθρωπος που γεύτηκε τη στάχτη σου… μα εγώ στήνω γιορτές για τους ανθρώπους που χάνουν, ζητάω βοήθεια από ανήμπορα χέρια που ριγούν στην αγάπη και στον τρόμο. Δεν είναι η αγάπη τίποτε άλλο παρά ένα ψέμα… κάτι απ’ την κόλαση σου ανήκει της ζωής μου…

Κι όταν σβήνουν τα φώτα, μου σφίγγεις το χέρι
και μου λες ‘τι θα γίνω, αν χαθείς’;
Μην φοβάσαι μωρό μου, πάνω λάμπουν τ’ αστέρια
εδώ κάτω λάμπουμε εμείς

Μόνο που τώρα μείναμε μόνοι, σ’ αυτή την πόλη που δε νυχτώνει… και η αγάπη πάλι θα καλεί. Αλλά εγώ…

…θα πεθαίνω στο πλάι σου… 

RIP….

Is booktube the future?

Το Booktube είναι μια τέλεια, πολύ γρήγορα αναπτυσσόμενη κοινότητα στην οποία οι πιο awesome βιβλιόφιλοι στήνουν κάποιον εξοπλισμό και μιλάνε στην κάμερα για τα αγαπημένα τους βιβλία. Eίναι ουσιαστικά μια άλλη μορφή blogging, μέσω video (vlogging). Συνήθως γίνεται μπροστά από κάποια βιβλιοθήκη ή πολύ ωραίο δωμάτιο γεμάτο βιβλία, αφίσες και fandom items.book tube (2).png

Εξελίσσεται σε ένα χώρο ανταλλαγής απόψεων και παθιασμένων συζητήσεων για τα βιβλία -άλλωστε έχουμε όλοι δει τη δυναμική των video στην εποχή της εικόνας. Οι εκδοτικοί οίκοι Συνέχεια

A month in the life of a freelance translator – June

Ο Ιούνιος ήταν ένας γεμάτος μήνας από δραστηριότητες αλλά όχι και τόσο από δουλειά – τουλάχιστον μπόρεσα να προχωρήσω κάποια πράγματα που ήθελα και δεν προλάβαινα τους προηγούμενους μήνες με τις μεταφράσεις των μενού και των τουριστικών κειμένων. Τα top projects μου αυτό το μήνα ήταν:

Η μετάφραση του The Crown από την Κίρα Κας, από τη σειρά της Επιλογής. Το πώς έχει επηρεάσει αυτή η σειρά τα μουσικά μου ακούσματα μπορείτε να το διαβάσετε εδώ  ενώ στο άρθρο με το Summer Style for Translators μπορείτε να δείτε ότι επηρέασε και τα ενδιαφέροντά μου γιατί σκέφτομαι συνέχεια φορέματα και παλάτια 🙂 the crown images Συνέχεια

Οι καλοκαιρινοί φόβοι των βιβλιόφιλων

Όταν μένεις σε νησί το καλοκαίρι η πιο αστεία ερώτηση που σου κάνουν είναι «θα πας κάπου διακοπές;» Μα μένω ήδη σε νησί, μόλις τελειώσω τη δουλειά μπορώ να διαλέξω μία από τις φανταστικές διακόσιες παραλίες μας, να πιω μια μπύρα πάνω στο κύμα, να γυρίσω σπίτι, να βάλω κάτι αέρινα καλοκαιρινό και να χαθώ ανάμεσα στους χιλιάδες τουρίστες που βγαίνουν για το βραδυνο τους dinner ή κοκτέιλ.

Πέρα από την πλάκα όμως, Συνέχεια