Step up or step out – there will be no translators in 2025?

Στο 1ο συνέδριο Επαγγελματιών Μετάφρασης και Διερμηνείας που πραγματοποιήθηκε στις 30/09-01-10 στην Αθήνα, με τίτλο ΒΗΜΑ ΜΠΡΟΣΤΑ – Μετάφραση και Διερμηνεία στην Ελλάδα και τη Διεθνή Αγορά είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε πολλές και ενδιαφέρουσες ομιλίες και τοποθετήσεις σχετικά με τη μετάφραση και τη διερμηνεία και τις προκλήσεις τους στη νέα εποχή. συνέδριο μετάφρασης

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του συνεδρίου ήταν το ότι α) προσπάθησε να φέρει για πρώτη φορά πολλές ενώσεις του χώρου σε επαφή ώστε να βρεθούν κοινοί τόποι και να γίνουν κάποιες ενιαίες δράσεις και β) απευθυνόταν κυρίως σε επαγγελματίες (και φοιτητές που επιθυμούν να μπουν στην αγορά εργασίας) σε αντίθεση με το Συνέδριο Μεταφρασεολόγων που είχα παρακολουθήσει το Μάιο στη Θεσσαλονίκη – έτσι είχε πρακτικό προσανατολισμό και οι περισσότερες ομιλίες άγγιζαν θέματα που απασχολούν τους περισσότερους από εμάς, όπως η μηχανική μετάφραση, η επιμόρφωση των μεταφραστών, το localisation το mentoring, η μετάφραση ως επάγγελμα για κάποιον που πρωτοξεκινάει στο χώρο και άλλα.

Οι ομιλίες του συνεδρίου είναι όλες διαθέσιμες online αλλά επειδή ίσως δεν έχετε το χρόνο να τις παρακολουθήσετε όλες θα σας γράψω κάποια πράγματα γι’ αυτές που βρήκα πιο ενδιαφέρουσες.

Το συνέδριο άνοιξε με την εισήγηση του Dr Henry Liu, 13th President & Lifetime Honorary Advisor της FIT με τίτλο Step up or step out – will there be no translators in 2025?

henry liu athens

Με μια πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση, ο Dr Henry Liu εφέστησε την προσοχή μας στο ζήτημα της μηχανικής μετάφρασης: συνιστά απειλή για το επάγγελμα του μεταφραστή; 

machine translation

Έχουμε όλοι δει πόσο γέλιο προκαλούν αλλά και πόση ζημιά μπορούν να κάνουν οι κακές μεταφράσεις, από πινακίδες στους δρόμους, μενού εστιατορίων, ακόμα και σε διπλωματικές συναντήσεις και ένα πρώτο βήμα είναι η αναζήτηση της αιτίας; Πρόκειται για μηχανική μετάφραση; Για άπειρο ή όχι αρκετά καταρτισμένο μεταφραστή; μηχανική μετάφραση

Ξέρουμε επίσης πόσο σημαντική είναι η μετάφραση για κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής, της πολιτικής και της εργασίας μας. Τα εμπόδια στην επικοινωνία επηρεάζουν το επιχειρείν αλλά και τη διπλωματία, την ιατρική, την καθημερινή ζωή, την αντιμετώπιση σημαντικών κοινωνικοπολιτικών κρίσεων, τα ψηφιακά μέσα προσελκύουν όλο και πιο ευρύ και διεθνές κοινό για τις επιχειρήσεις, τις δημοσιεύσεις, την ενημέρωση και γι’ αυτό οι γλωσσικές υπηρεσίες, μετάφραση και διερμηνεία είναι ήδη και θα γίνονται όλο και πιο σημαντικές. 

Η τεχνολογία κάνει όλο και πιο επιτακτική την ανάπτυξη  soft skills σε κοινωνική δικτύωση και marketing και η ανάγκη να προσεγγίσει κανείς τους πελάτες ή το κοινό του είναι όλο και μεγαλύτερη. Άρα είναι φυσικό η τεχνολογία να προσπαθεί να δώσει λύσεις για περισσότερες, ταχύτερες, φθηνότερες μεταφράσεις.

Στις έρευνες που γίνονται, οι οποίες συγκρίνουν μηχανικές και ανθρώπινες μεταφράσεις, σχεδόν πάντα οι μηχανές βγαίνουν χαμένες, για πόσο όμως; Η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία και το Post editing γίνεται όλο και πιο απαραίτητο και περιζήτητο ως υπηρεσία. Η μηχανική μετάφραση κερδίζει συνεχώς έδαφος και βελτιώνεται μέρα με την ημέρα.

Έτσι ακριβώς πρέπει να βελτιωνόμαστε κι εμείς, σαν επαγγελματίες και σαν μεταφραστές, να αποκτούμε ευρύτερη μόρφωση, συνεχή ή δια βίου εκπαίδευση αλλά και ικανότητες γρήγορης ανταπόκρισης στα νέα δεδομένα, της γλωσσικής εξέλιξης αλλά και της τεχνολογίας.

Να γινόμαστε ικανότεροι στη χρήση της τεχνολογίας και όχι στην απόρριψή της, να μπορούμε να εκμεταλλευόμαστε τις πολλές ομολογουμένως δυνατότητές της προς όφελός μας για να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο τις επαγγελματικές και μεταφραστικές μας ικανότητες. Αυτοματισμοί, μνήμες, βάσεις δεδομένων, λεξικά και γλωσσάρια είναι τα εργαλεία της δουλειάς μας, όσο καλύτερα γίνονται και πιο αξιόπιστα, τόσο καλύτεροι γινόμαστε κι εμείς.

Η λύση βρίσκεται στην αντιμετώπιση της ΜΤ, όπως και της τεχνολογίας γενικότερα, ως εργαλείου, στην αναζήτηση ενός τρόπου να την κάνουμε να λειτουργήσει για εμάς βοηθητικά και όχι ανταγωνιστικά. 

Τι λέτε; Μπορεί η μηχανική μετάφραση να γίνει ένα εργαλείο που θα βοηθήσει τη δουλειά μας ή είναι μια εισβολή που πρέπει πάση θυσία να κρατήσουμε μακριά μας;

Ακολουθήστε τον Dr Liu στο Twitter  για ενδιαφέροντα άρθρα σχετικά με τη μετάφραση και το λογαριασμό μου, Metaphrasi για άρθρα σχετικά με τη μετάφραση και το Blogging.

Advertisements

1ο Συνέδριο Επαγγελματιών Μετάφρασης και Διερμηνείας

Το πρώτο συνέδριο Επαγγελματιών Μετάφρασης και Διερμηνείας είναι γεγονός.

Μεταφραστές τεχνικών και λογοτεχνικών κειμένων, διερμηνείς, διερμηνείς σπάνιων γλωσσών, υποτιτλιστές και localizers συγκεντρώθηκαν στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών σε μια απόπειρα χαρτογράφησης του τοπίου παροχής γλωσσικών υπηρεσιών στην Ελλάδα.

 

Επίτιμος προσκεκλημένος και keynote speaker της διοργάνωσης ήταν ο κ. Henry Liu, ο προηγούμενος πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μεταφραστών FIT, o οποίος με μια πολύ ενδιαφέρουσα εισήγηση μας υπενθύμισε πως αν θέλουμε να υπάρχουν μεταφραστές το 2025 πρέπει να αλλάξουμε κι εμείς οι ίδιοι τον τρόπο θεώρησης της δουλειάς μας και το ρόλο που θα έχει η τεχνολογία σε αυτή.

Ακούστηκαν πολλά ενδιαφέροντα πράγματα και εισηγήσεις όπως για τη θέση της μηχανικής μετάφρασης, την κοινοτική διερμηνεία, επαγγελματικές λύσεις για μεταφραστές, τη δια βίου επαγγελματική εκπαίδευση των μεταφραστών/διερμηνέων κ.λπ., το mentoring για μεταφραστές, πολλά από τα οποία θα σας παρουσιάσω και αναλυτικότερα σύντομα.

1ο Συνέδριο Επαγγελματιών Μετάφρασης και Διερμηνείας41ο Συνέδριο Επαγγελματιών Μετάφρασης και Διερμηνείας51ο Συνέδριο Επαγγελματιών Μετάφρασης και Διερμηνείας6

Σε γενικές γραμμές ήταν ένα πολύ ενδιαφέρον συνέδριο, με την απαραίτητη ένταση φυσικά, και τα βασικά ζητήματα και συμπεράσματα ήταν Unity in Diversity, Step Forward, προσπάθεια για κοινή δράση στα ζητήματα που αφορούν όλα τα επαγγέλματα, visibility for translators και πολλά άλλα. 

Μπορείτε να δείτε στο twitter τι ανέβηκε από το συνέδριο με το hashtag #stepforward και σύντομα θα σας γράψω λεπτομέρειες για πολλά θέματα που βρήκα ενδιαφέροντα και πιστεύω ότι θα σας φανούν κι εσάς!

Καλό μας μήνα!

Φ.

Business tips for new translators

5 βασικά πράγματα που χρειάζεται να ξέρει κανείς ξεκινώντας μια καριέρα στη μετάφραση

10-2

 

  1. Η εργασία από το σπίτι ακούγεται πολύ καλή ιδέα και είναι πράγματι στην αρχή, όταν ξεκινάει κανείς, καθώς τα έξοδα είναι πολύ λιγότερα αλλά χρειάζεται πολύ καλή οργάνωση και αυτοπειθαρχία. Προσπαθήστε να έχετε ένα ξεχωριστό χώρο εργασίας και συγκεκριμένες ώρες γιατί αλλιώς είτε θα δουλεύετε συνέχεια είτε καθόλου ;).
  2. Ο ανταγωνισμός είναι κάτι υγιές – μέχρι που δεν είναι. Οι πολύ χαμηλές τιμές μπορεί να σας εξασφαλίσουν μια δουλειά αλλά θα είναι από κάποια εταιρεία που δείχνει ότι δε σέβεται τους συνεργάτες της – αυτό υποτιμά κι εσάς, τη δουλειά σας και τις σπουδές σας. Η οικονομική κρίση είναι κάτι που επηρεάζει όλους μας αλλά ο κόπος  πρέπει να αμείβεται και η καλή δουλειά να αναγνωρίζεται.
  3. Η επιμόρφωση είναι απαραίτητη. Η εμπειρία θα σας διδάξει ίσως ακόμα περισσότερα από ό,τι οι σπουδές αλλά σε έναν κόσμο που συνεχώς εξελίσσεται, υπάρχουν πάντα πράγματα να μάθουμε – τεχνικές, εργαλεία, μέθοδοι, τάσεις, εκφράσεις.
  4. Η δικτύωση είναι πολύ χρήσιμη. Μπορεί π.χ. να βρείτε κάποια πολύ καλή συνεργασία μέσω ενός γνωστού που δεν ασχολείται με το αντικείμενο αλλά θα σας συστήσει σε κάποιο συνεργάτη του ή μέσω ενός παλιού γνωστού σας από το σχολείο που έχει τώρα μια εταιρεία.
  5. Think big. Μπορεί οι μεταφραστές να είμαστε συνήθως one man (or woman) show αλλά αν θέλετε να σας δουν σοβαρά οι πελάτες σας πρέπει να θεωρήσετε κι εσείς τον εαυτό σας μια σοβαρή επιχείρηση με τους όρους, τα ωράρια και το επιχειρηματικό της σχέδιο. Μην αφήνετε το μέλλον της δουλειάς σας στην τύχη.

Καθώς πολύ σημαντικό ρόλο στη δουλειά μας παίζουν οι συνεργάτες, σε επόμενο άρθρο θα δούμε ποιοι είναι και πώς να βρείτε (και να κρατήσετε) καλούς συνεργάτες είτε αυτοί είναι project managers από εταιρείες είτε freelancers είτε από άλλους κλάδους – stay tuned.

Αν νομίζετε ότι η καριέρα στη μετάφραση είναι κάτι που θα θέλατε πολύ αλλά δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, διαβάστε και τα παρακάτω άρθρα ή στείλτε μου ό,τι ερώτηση έχετε! We are better together 🙂

Σας φιλώ

χοχοχ

Φωτεινή

Δείτε ακόμα: Work in Translation Basic Tools #1 

Καριέρα στη Μετάφραση

Γραφείο για μεταφραστές (και όχι μόνο)

 

6η Συνάντηση Ελληνόφωνων Μεταφρασεολόγων

θεσσαλονίκη συνέδριο

Αυτές τις μέρες παρακολουθώ στη Θεσσαλονίκη τις εργασίες της 6ης συνάντησης Ελληνόφωνων Μεταφρασεολόγων με μεγάλο ενδιαφέρον. Προκειται για μια πρωτοβουλία του τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και στόχος του συνεδρίου είναι Συνέχεια

Τα 5 πρώτα βήματα στη μετάφραση

Θυμάστε εκείνο το ποίημα που κάναμε πάντα στο σχολείο, Το πρώτο σκαλί; Νομίζω ότι μεγάλο μέρος της ελληνικής παιδείας βασιζόταν σε αυτό το ηθικό δίδαγμα 🙂 Όπως και να έχει, ο αγαπητός Ευμένης είχε σε ένα βαθμό δίκιο και η επιτυχία μπορεί να φαντάζει κάποιες φορές μακρινή, όμως αν δεν ξεκινήσεις με το πρώτο σκαλί δε θα ανέβεις ποτέ στα επόμενα. Και μια που η παγκόσμια κοινωνία μας κάνει όλο και πιο αισθητή την ανάγκη για το επάγγελμα του μεταφραστή αναρωτήθηκα και γράφω εδώ ποια πιστεύω πως είναι τα πρώτα βήματα που πρέπει να κάνει κανείς για να ανέβει σε αυτό το «πρώτο σκαλί» :

Στο αίμα της/του πρέπει να κυλάει η παγκόσμια λογοτεχνία: για να μεταφράσει κανείς ένα βιβλίο, οποιουδήποτε συγγραφέα από οποιαδήποτε γλώσσα, χρειάζεται να έχει πρώτα από όλα βαθιά γνώση της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Από τον Παλαμά Συνέχεια

Work in Translation Basic Tools #1

Μετάφραση 101 – Tα εργαλεία

Office Essentials for Translators

 

#1 Ο Χώρος

Ένα από τα πιο βασικά πράγματα για έναν επαγγελματία μεταφραστή είναι ο χώρος στον οποίο δουλεύει. Η μετάφραση είναι μια πολύ μοναχική δουλειά καθώς χρειάζεται πολλή συγκέντρωση και ακόμα περισσότερη έμπνευση, είτε μεταφράζει κανείς εγχειρίδια χρήσης των τελευταίων τεχνολογικών συσκευών, νομικά έγγραφα είτε τις επίπονα διαλεγμένες λέξεις ενός λογοτεχνικού κειμένου. Γι’ αυτό η στιγμή που θα ακουμπήσεις τον καφέ σου στο γραφείο και θα αρχίσεις να δουλεύεις είναι η στιγμή που ορίζει όλο το mood της παραγωγικότητας -ή μη- της ημέρας σου.

 

8a82dca454415ba96c711fdcb62ae501

Τόσες ώρεςπου περνάμε στο γραφείο (είτε γραφείο σπιτιού είτε έξω) ανά διαστήματα ο χώρος μας χρειάζεται ανανέωση και μπορούμε ακόμα και με μικρό budget να φτιάξουμε ένα τέλειο γραφείο για μεταφραστές. 

#2 Ο εξοπλισμός

  • Επενδύστε σε ένα καλό υπολογιστή, σταθερό ή φορητό (εγώ πάντα προτιμούσα φορητό γιατί μπορείς ανά πάσα στιγμή να τον διπλώσεις (sorry darling) να τον πάρεις αγκαλιά και να πάτε σε ένα ωραίο δροσερό καφέ να δουλέψετε εκεί για μερικές ώρες. Μην ξεχάσετε το back up – ένας καλός σκληρός δίσκος είναι εκ των ων ουκ άνευ.
  • Επενδύστε επίσης σε έναν καλό εκτυπωτή! Είναι ωραίο να μπορείς να τυπώσεις στο γραφείο ό,τι χρειάζεσαι χωρίς να τρέχεις σε τυπογραφεία (μιλάω για τα βασικά βέβαια, για επαγ. κάρτες κλπ χρειάζεσαι οπωσδήποτε επαγγελματία). Και χρειάζεστε ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ σαρωτή! Πιο πολύ από φαξ.
  • Μετά είναι όλα τα άλλα υπέροχα παραφερνάλια, χαρτάκια, στυλουδάκια, μαρκαδοράκια, που κάνουν τη δουλειά λίγο πιο ανάλαφρη 😉 Εγώ αγαπώ ότι έχει σχέση με χαρτικά! desk decor

#3 Τα εργαλεία 

CΑΤ Tools or Computer Aided Translation

Για κάποιον που ασχολείται περισσότερο με τη λογοτεχνική μετάφραση δε βοηθάνε καθόλου τα εργαλεία μεταφραστικής μνήμης (εκτός ίσως από τη δημιουργία γλωσσαρίου για τις μεταφράσεις) αλλά όσοι δουλεύουν με τεχνικά κείμενα ορκίζονται σε αυτά – με το Trados να κυριαρχεί. Στην Ελλάδα η σχολή metaφραση προσφέρει πολλά σεμινάρια εκμάθησης και καλές τιμές για την απόκτηση του προγράμματος σε περιστάσεις όπως συνέδρια κλπ.

Λεξικά και γλωσσάρια – υπάρχουν άφθονα online σε εξειδικευμένα μεταφραστικά site όπως το translatum.gr, proz.com, lexilogia.gr  και πολλά πολλά άλλα ενώ είναι απαραίτητο και ένα (τουλάχιστον) καλό λεξικό για κάθε τομέα εξειδίκευσης (νομικό, οικονομικό κλπ) και ένα λεξικό συνωνύμων ή thesaurus για τη λογοτεχνία.

translator

#4 Ένας καλός λογιστής

Όσο απλά και αν φαίνονται τα λογιστικά μιας μικρής ατομικής επιχείρησης, δε θα είστε ποτέ τόσο ενημερωμένοι όσο οι καλοί λογιστές και με τους φόρους και τις ρυθμίσεις που βγαίνουν κάθε μέρα καλύτερα να είστε ήσυχοι και να αναθέσετε τη φορολογική σας δήλωση σε έναν επαγγελματία. Αυτή/αυτός ίσως μπορεί να σας προτείνει επίσης έναν τρόπο να τηρείτε τα βιβλία σας ή τα έσοδα/έξοδά σας και να ξεχωρίζετε τα προσωπικά έξοδα από τα έξοδα του γραφείου (πιστέψτε με είναι πολύ πιο δύσκολο από ό,τι ακούγεται 😉 )

office orga

#5 Συνεργάτες

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα για ένα μεταφραστή. Το έχουμε ξαναπεί πολλές φορές πόσο μοναχικό μπορεί να είναι το επάγγελμά μας και οι καλές σχέσεις συνεργασίας βοηθάνε πάρα πολύ να μειωθούν τα μειονεκτήματα αυτής της απομόνωσης. Από ένα μέντορα, μέχρι τους εξωτερικούς συνεργάτες αν έχετε γραφείο και από τον υπεύθυνο του εκδοτικού με τον οποίο συνεργάζεστε, οι καλές επαγγελματικές σχέσεις είναι το κλειδί για την επιτυχία στο επάγγελμά μας. Οποιαδήποτε αναποδιά, εκκρεμότητα, καθυστέρηση μπορεί να επιλυθεί πολύ ευκολότερα όταν έχετε επιλέξει σωστούς συνεργάτες και έχετε καλλιεργήσει μαζί τους σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

blog-team-building

 

Αυτά είναι λίγα μόνο από τα (πολύ) βασικά πράγματα για ένα μεταφραστή. Αν σας ενδιαφέρει, θα δούμε σε άλλη ανάρτηση κάποια ίσως πιο ουσιαστικά όπως η επαγγελματική εκπαίδευση, η επιμόρφωση και η εξειδίκευση. 

10966691_10153043318906425_1160462337_n

Αυτή είναι μια λεπτομέρεια από το δικό μου home office 🙂 Γραφομηχανή, βαλιτσάκι με στιλό, μαρκαδόρους washi tape, φωτογραφίες και κάρτες. Εσείς τι έχετε πάντα στο γραφείο σας όταν δουλεύετε, διαβάζετε ή σερφάρετε;

 

 

Ονειρολογία – Λούσι Κίτινγκ

Η επιστήμη των ονείρων είναι μια συναρπαστική και σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητη ήπειρος.

Σύμφωνα με τον Φρόιντ τα όνειρα είναι κωδικοποιημένες επιθυμίες ή σύμβολα, για τον Γιουνγκ η γέφυρα για το ασυνείδητο. Άλλοι μελετητές τα θεωρούν μια νοητική διαδικασία ενώ άλλοι, όπως ο Χάρτμαν μια μορφή ψυχοθεραπείας. Όλες πάντως οι απόψεις Συνέχεια

Γραφείο για μεταφραστές (και όχι μόνο)

Είναι γνωστό ότι η μετάφραση είναι μοναχικό επάγγελμα και πως πολλές φορές αναγκάζεσαι να μένεις πολλές ώρες στον ίδιο χώρο με μόνη συντροφιά την οθόνη του υπολογιστή και τα βιβλία σου. Επειδή αυτή η ρουτίνα μπορεί όχι μόνο να μας κουράσει αλλά και να μας πνίξει τη (μεταφραστική) έμπνευση νομίζω ότι το γραφείο ενος μεταφραστή χρειάζεται εκτός από detox και μια γενικότερη ανανέωση, μια διέξοδο για το μυαλό όταν σηκώνει το βλέμμα από την οθόνη 🙂

Βρήκα λοιπόν μερικές ιδέες που ταιριάζουν τέλεια σε μεταφραστικό γραφείο είτε έξω είτε στο σπίτι 🙂 Πώς κάνουμε spring cleaning στο σπίτι μας; Κάτι τέτοιο! 🙂

  1. Διακόσμηση με χάρτες:
  2. Διακόσμηση με, τι άλλο, λέξεις 🙂
  3. Ταξίδι σε άλλες ζώνες ώρας
  4. Διακόσμηση με βιβλία
  5. Νέα αγαπημένη τάση: υδρόγειος σφαίρα
  6. Διακόσμηση με πόστερ από τις χώρες που αγαπάτε ή τις γλώσσες που μιλάτε 😉

    7. Printables σχετικά με τον καφέ (για coffee addicts)

    Αν μπορούσα να τα κάνω όλα αυτά βέβαια το γραφείο μου θα ήταν η όαση του Pinterest 🙂 θα διαλέξω ένα δύο και θα τα κάνω όμως γιατί η έμπνευση δεν μπορεί να περιμένει 😛  Προς το παρόν έχω ήδη την ταπετσαρία με βιβλία και μερικά printables που μου αρέσουν!

Καλό Πάσχα και Καλή Ανάσταση σε όλους!!!!

Το Λάθος Αστέρι: δάκρυα, χαμόγελο, έμπνευση

To The Fault In Our Stars, Το Λάθος Αστέρι στα ελληνικά, ήταν ένα βιβλίο που άργησα πολύ να διαβάσω εξαιτίας του θέματος, που μου φαινόταν τόσο μα τόσο μακάβριο και στενάχωρο. Όταν το ξεκίνησα, βέβαια, δεν μπόρεσα να το αφήσω στιγμή και το τέλειωσα μέσα σε λίγες (δακρύβρεχτες) ώρες 🙂 Παρόλο που δε μου αρέσουν πολύ τα δράματα, ήταν μια τραγική, σκληρά όμορφη ιστορία που άγγιξε και συγκίνησε τόσους πολλούς αναγνώστες! Το σίγουρο πάντως είναι ότι έχει εμπνεύσει υπέροχες εικονογραφήσεις διαφόρων φράσεων από το κείμενο τις οποίες βρίσκω συχνά μπροστά μου και θέλησα να μοιραστώ μαζί σας 🙂

Και μια που τελευταία μιλάμε για τη μετάφραση, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο θέμα που έχει τεράστιο ενδιαφέρον: οι τίτλοι των βιβλίων.

Ο συγκεκριμένος τίτλος προήλθε από μια φράση του Κάσσιου, στο έργο του Σάιξπηρ, Ιούλιος Καίσαρ:

The fault, dear Brutus is not in our stars/ But in ourselves, that we are underlings

Τώρα σε παρόμοια περίπτωση, που ο τίτλος είναι από υπαρκτό κείμενο ή ποίημα είτε ψάχνουμε μια έγκριτη ελληνική μετάφραση του έργου και προσαρμόζουμε κάπως τον τίτλο ή τον αλλάζουμε ελαφρώς για να μεταφέρει το νόημα απλά και άμεσα στον Έλληνα αναγνώστη. Εδώ έγινε το δεύτερο, Το Λάθος Αστέρι. Πώς σας φαίνεται σαν απόδοση; Μπορεί να μην είναι ακριβής αλλά μεταδίδει την έννοια του ότι κάτι πήγε στραβά, κάτι έγινε λάθος, έτσι δεν είναι;

the fault in our stars6the fault in our stars5the fault in our stars4

fault quotes

 

fault2fault the fault in our stars3fault quotes.3.jpg

 

Πραγματικά μ’αρέσει που παρά το θέμα του έχει εμπνεύσει πολύ κόσμο να το «εικονογραφήσει». Α και ένα σημείωμα από το συγγραφέα του βιβλίου 😉

john green quote

Για να σας αφήσω μεένα χαμόγελο, αφού το βιβλίο είχε και όμορφες, ρομαντικές και τρυφερές στιγμές και όχι μόνο δάκρυα!

υγ. Στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Το βασανιστήριο του να μεταφράζεις επιδόρπια…

….λίγο πριν το καλοκαίρι είναι ΜΕΓΑΛΟ.

Λαχταριστά παγωτά, σως από εξωτικά φρούτα, αρώματα και γεύσεις που σε κάνουν να ονειρεύεσαι τεράστιες πιατέλες με μους, τούρτες, gaspazzo φρούτων του δάσους και καραμελωμένα μιλφέιγ.

desserts1.jpg

desserts2.jpg

Βέβαια η μετάφρασή τους όπως γενικά η μετάφραση Menu έχει ιδιαίτερες δυσκολίες. Πώς θα μεταφράσεις ας πούμε τα παραδοσιακά γλυκά όπως Μπακλαβάς, Κανταΐφι, Γαλακτομπούρεκο χωρίς να βάζεις συνεχώς παρενθέσεις και επεξηγήσεις;

Ή πώς θα δεχθεί ελληνικό εστιατόριο να βάλει στον κατάλογό του το Λουκούμι ως Turkish Delight παρόλο που έτσι είναι γνωστό στο εξωτερικό;

Τα παραδοσιακά μενού είναι δύσκολο να μεταφραστούν στις ξένες γλώσσες ενώ τα πιο gourmet είναι δύσκολο να αποδοθούν στα ελληνικά. 

Ο μεταφραστής πρέπει να υποθέσει πολλά για τις γνώσεις του κοινού του και για να το κάνει αυτό πρέπει να μελετήσει καλά το πελατολόγιο του εστιατορίου ή ξενοδοχείου που του έχει αναθέσει τη δουλειά. Ο μέσος τουρίστας σε ελληνικό εστιατόριο μπορεί να ξέρει το τζατζίκι, ξέρει όμως την κοπανιστή; Ξέρει τα κεφτεδάκια, αλλά τι γίνεται με τα (ροδίτικα) πιταρούδια; Και πόσοι άραγε ξέρουν με την πρώτη ματιά τι είναι το κουλί φράουλας στο παγωτό τους και θα το παραγγείλουν χωρίς να διστάσουν;

Παραδοσιακά μενού:

  • Η πρώτη δυσκολία έγκειται στην απόδοση των παραδοσιακών πιάτων με έναν όρο όσο πιο περιεκτικό αλλά κατανοητό γίνεται χωρίς να πλατειάζει και χωρίς να χρησιμοποιεί συνεχώς παρενθέσεις και επεξηγήσεις.
  • Δευτερον, πρέπει επίσης ο μεταφραστής να κρατήσει ένα τοπικό χρώμα στο μενού, να διατηρήσει τα παραδοσιακά πιάτα της περιοχής ή της χώρας, αυτά που της δίνουν το χαρακτήρα της και για τα οποία είναι (πολύ ή λίγο) γνωστή. Π.χ. Μαγειρίτσα, κακαβιά, λόπια (παραδοσιακά μαγειρεμένα φασόλια στο φούρνο), καπαμάς κ.ά.
  • Τρίτον, κάποια συστατικά, από λαχανικά μέχρι μπαχαρικά και άλλα είδη δεν είναι τόσο γνωστά ή δεν υπάρχουν καν σε όλες τις γλώσσες. Π.χ. Σταμναγκάθι ή η τεράστια ποικιλία ψαριών της Μεσογείου που δεν υπάρχει σε σκανδιναβικές ας πούμε χώρες.
  • Επίσης, σχετικό με το παραπάνω, τα είδη με ιδιαίτερο όνομα ή Ονομασίας Προέλευσης π.χ. τυρί Μαστέλο (χρειάζεται να εξηγήσουμε τι τυρί είναι σε κάποιον που δεν ξέρει; ή όχι;) ή Φυστίκι Αιγίνης, Τοματάκι Σαντορίνης, Γαριδάκι Συμιακό. Από τη μία τα ονόματα δεν προσθέτουν κάτι στην κατανόηση του πιάτου από τον ξένο επισκέπτη αλλά από την άλλη αποτελούν διαφορετικό είδος όπως λέμε π.χ Edam vs Gouda, Danish Pastry ή Scottish Shortbread…
  • Τέλος: τα γλυκά! Το τσουρέκι δεν είναι ακριβώς μπριός όπως το κουλούρι Θεσσαλονίκης δεν είναι pretzel. Τα κουλουράκια, αχ, αυτά τα κουλουράκια πάντα δυσκολεύομαι να τα αποδώσω 🙂 (Να τα καταβροχθίσω δεν έχω καμία δυσκολία)smores_elitedaily-800x400.jpg

Δημιουργικά Menus Εστιατορίων/ξενοδοχείων

  • Το πιο σημαντικό σε αυτή την κατηγορία είναι η έρευνα! Υπάρχουν πολλά ιδιαίτερα πιάτα και τεχνικές παρασκευής που δεν είναι ευρέως γνωστά και πρέπει ο μεταφραστής να κατανοήσει ακριβώς το πιάτο και να εντοπίσει αν υπάρχει αντίστοιχο στη γλώσσα του. Εφόσον ο σεφ επέλεξε να το βάλει στον κατάλογο, πρέπει και ο μεταφραστής να το διατηρήσει, όσο δύσκολο και αν είναι; π.χ. Sous-Vide – τεχνική μαγειρέματος σε κενό αέρος:
  • Η λεπτομέρεια! Άλλο το Braise και άλλο το Deglazed! Η κανέλα μπορεί να είναι σκόνη, ξυλάκι ή essence! Και ειδικά στα πιο εξεζητημένα πιάτα κάνει μεγάλη διαφορά αν βάλει κανείς το ένα ή το άλλο.
  • Τα διάφορα κοψίματα κρέατος…. Έχω μεταφράσει κάποτε κατάλογο κρεοπωλείου, εκεί να δείτε ταλαιπωρία! Αλλά και στα μενού, μπορεί να έχεις από τα πιο γνωστά όπως Sirloin, L’Entrecôte κλπ μέχρι πιο εξεζητημένα όπως Picanha (a cut of beef popular in Brazil)
  • Γλυκά: από Scones και Angel Cakes αν μεταφράζεις από αγγλικά μέχρι Σοκολατένιες υφές με κενέλ από μούς τζιαντούγια αν το μενού πάει προς αγγλικά. Εξίσου δημιουργικά πρέπει να αποδώσεις και τα δύο!

Και Bonus σε όλα αυτά είναι όταν σου ζητάνε να μεταφράσεις τον κατάλογο σε 16 γλώσσες. Φανταστείτε πόσα e-mails πρέπει να ανταλλαχθούν για να γίνει αυτή η συνεννόηση! Α, υπάρχει και το κερασάκι: να κάνεις αυτή τη δουλειά κατά το μεσημέρι, την ώρα της μεγάλης πείνας! Όταν το πιο gourmet πράγμα που έχεις στο γραφείο είναι dried walnuts and traditional Greek dried grape «stafida» 😛

Kali orexi!