Το πρόβλημα με την επιμόρφωση των μεταφραστών

 

ca37562bf7b989fa454e795c3f90b037

Εδώ και αρκετό καιρό με απασχολεί το πρόβλημα της επιμόρφωσης στη μετάφραση, γνωστό και ως CPD in Translation – Continuing Professional Development. Θα συμφωνήσετε φαντάζομαι ότι η συνεχιζόμενη εκπαίδευση ή επιμόρφωση είναι απαραίτητη σε κάθε είδους δουλειά. Tο ίδιο ισχύει φυσικά και με τη μετάφραση, ιδίως καθώς η γλώσσα είναι κάτι πολύ ρευστό που εξελίσσεται μέρα με την ημέρα.

Το πρόβλημα είναι ότι παρόλο που οι μεταφραστικές σπουδές στην Ελλάδα έχουν πολύ υψηλό επίπεδο σε προπτυχιακό (Ιόνιο Πανεπιστήμιο) ή μεταπτυχιακό επίπεδο (δείτε π.χ. το άρθρο μας για το Μεταπτυχιακό Διατμηματικό Μετάφραση και Μεταφρασεολογία με τη Σοφία Πολυκρέτη), δεν υπάρχει κάτι από όσο γνωρίζω που να αφορά έναν έμπειρο επαγγελματία μεταφραστή που θέλει να εξελιχθεί.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να είναι προς δύο κατευθύνσεις: η μία είναι στο αντικείμενο αυτό καθαυτό, τη μετάφραση, και η δεύτερη είναι στις πρακτικές δεξιότητες που είναι απαραίτητες για έναν ελεύθερο επαγγελματία, όπως η διαχείριση έργου, το μάρκετινγκ κ.ά.

Μια λύση για κάποιον που έχει ήδη μεταπτυχιακό  είναι το διδακτορικό – το οποίο βέβαια δεν είναι επιμόρφωση αλλά έρευνα και απαιτεί πολύ χρόνο, τον οποίο κάποιος που εργάζεται παράλληλα ως μεταφραστής ίσως να μη διαθέτει. Επίσης, ένα διδακτορικό ίσως να βοηθήσει το μεταφραστή να εμβαθύνει τις γνώσεις του σε κάποιο πεδίο, δύσκολα θα προσθέσει κάτι σε επαγγελματικό επίπεδο.

Υπάρχουν βέβαια στην Ελλάδα πολλές ιδιωτικές σχολές, και μάλιστα κάποιες από αυτές είναι πολύ καλές, που προσφέρουν σεμινάρια, τα οποία όμως α) είναι κυρίως σεμινάρια εξειδίκευσης (π.χ. Trados, υποτιτλισμός, παιδική λογοτεχνία, επιμέλεια κειμένων) ή β) απευθύνονται σε άτομα που ξεκινάνε την πορεία τους στο χώρο της μετάφρασης.

Όσον αφορά τις επαγγελματικές ενώσεις, η ΠΕΕΜΠΙΠ αν και αρκετά δραστήρια δυστυχώς αποκλείει όσους δεν είναι απόφοιτοι του Ιονίου, η ΠΕΜ είναι επιεικώς αδρανής ενώ ο ΣΜΕΔ οργανώνει κατά καιρούς πολύ ενδιαφέροντα σεμινάρια αυτομόρφωσης όπως τα ονομάζει με εξειδικευμένα θέματα μεν, μεγάλη ποικιλία όμως τα οποία μάλιστα είναι ηχογραφημένα και μπορεί να τα ακούσει οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται! Δεν υπάρχει δυστυχώς ένας ενιαίος φορέας που θα είχε και μεγαλύτερη δυναμική (βλ. την πρόσφατη συζήτηση για τις ασφ. και άλλες εισφορές) αλλά και συμμετοχή στις δραστηριότητές του.

Μια λύση είναι τα διάφορα σεμινάρια που οργανώνονται κατά καιρούς και συνήθως αφορούν κάποιο συγκεκριμένο θέμα όπως π.χ. το έργο ενός συγγραφέα ή ένα συγκεκριμένο συνδυασμό γλωσσών. Αν ταιριάζουν στα αντικείμενά σου, είσαι πολύ τυχερός/η 🙂

Τέλος, η συμμετοχή σε συνέδρια, summer schools και εργαστήρια είναι σίγουρα ένας τρόπος ενημέρωσης για τις εξελίξεις, συζήτησης με τους ομοτέχνους και διαλόγου.

Όσον αφορά το πρακτικό μέρος του μεταφραστικού γραφείου, στο εξωτερικό υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι μεταφραστές που ασχολούνται και με το επαγγελματικό κομμάτι της δουλειάς μας όπως η Marta Stelmaszak και η Tess Whitty με courses, podcasts και άλλα, τα οποία εστιάζουν κυρίως στο μάρκετινγκ, τη διαφήμιση και τη διαχείριση πελατών και του μεταφραστικού γραφείου, πρακτικά πράγματα δηλαδή στα οποία πολλοί από εμάς τους «θεωρητικούς» υστερούμε :). Μπορείτε επίσης να ακολουθήσετε την twitter guru Lingua Greca για πολλούς συνδέσμους και ενημέρωση σχετικά με τη μετάφραση.

επιμόρφωση μεταφραστών

Ελπίζω πως στο μέλλον θα υπάρξουν περισσότερες ευκαιρίες επιμόρφωσης και εξέλιξης και πως η μετάφραση σιγά σιγά θα γίνει ένας αξιόλογος επαγγελματικός χώρος με τις ενώσεις, τις διοργανώσεις και τις ευκαιρίες που χρειάζονται για να μπορούμε να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας ως κλάδος αλλά και να εξελισσόμαστε ως επαγγελματίες. Νομίζω ότι είναι επιθυμητό για όλους και με κοινή προσπάθεια μπορεί σίγουρα να γίνει εφικτό.

Καριέρα στη μετάφραση;

Το επάγγελμα του μεταφραστή είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά, ευέλικτα  και δημιουργικά επαγγέλματα αλλά περιλαμβάνει και πολλές προκλήσεις και δυσκολίες. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί μεταφραστές α) είναι οι ίδιοι και συγγραφείς ή β) το κάνουν από χόμπι. 

Είστε έτοιμοι να ψάχνετε όλη μέρα (και πιθανότατα όλη τη νύχτα) παροιμίες και φράσεις που να ταιριάζουν με το λογοπαίγνιο που υπάρχει στο πρωτότυπό σας;

μετάφραση έρευνα

Συνέχεια

Μεταπτυχιακό στη Μετάφραση – Μεταφρασεολογία

Μετά από τα 5 πρώτα βήματα για μια καριέρα στη μετάφραση αλλά και τα Βασικά εργαλεία για ένα μεταφραστή συνεχίζουμε τα άρθρα μας σχετικά με τη μετάφραση με ένα πολύ βασικό ζήτημα – αυτό των σπουδών: Η φίλη και συνάδελφος Σοφία Πολυκρέτη μας μιλάει για το διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών «Μετάφραση-Μεταφρασεολογία» στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συνέχεια

Work in Translation Basic Tools #1

Μετάφραση 101 – Tα εργαλεία

Office Essentials for Translators

 

#1 Ο Χώρος

Ένα από τα πιο βασικά πράγματα για έναν επαγγελματία μεταφραστή είναι ο χώρος στον οποίο δουλεύει. Η μετάφραση είναι μια πολύ μοναχική δουλειά καθώς χρειάζεται πολλή συγκέντρωση και ακόμα περισσότερη έμπνευση, είτε μεταφράζει κανείς εγχειρίδια χρήσης των τελευταίων τεχνολογικών συσκευών, νομικά έγγραφα είτε τις επίπονα διαλεγμένες λέξεις ενός λογοτεχνικού κειμένου. Γι’ αυτό η στιγμή που θα ακουμπήσεις τον καφέ σου στο γραφείο και θα αρχίσεις να δουλεύεις είναι η στιγμή που ορίζει όλο το mood της παραγωγικότητας -ή μη- της ημέρας σου.

 

8a82dca454415ba96c711fdcb62ae501

Τόσες ώρεςπου περνάμε στο γραφείο (είτε γραφείο σπιτιού είτε έξω) ανά διαστήματα ο χώρος μας χρειάζεται ανανέωση και μπορούμε ακόμα και με μικρό budget να φτιάξουμε ένα τέλειο γραφείο για μεταφραστές. 

#2 Ο εξοπλισμός

  • Επενδύστε σε ένα καλό υπολογιστή, σταθερό ή φορητό (εγώ πάντα προτιμούσα φορητό γιατί μπορείς ανά πάσα στιγμή να τον διπλώσεις (sorry darling) να τον πάρεις αγκαλιά και να πάτε σε ένα ωραίο δροσερό καφέ να δουλέψετε εκεί για μερικές ώρες. Μην ξεχάσετε το back up – ένας καλός σκληρός δίσκος είναι εκ των ων ουκ άνευ.
  • Επενδύστε επίσης σε έναν καλό εκτυπωτή! Είναι ωραίο να μπορείς να τυπώσεις στο γραφείο ό,τι χρειάζεσαι χωρίς να τρέχεις σε τυπογραφεία (μιλάω για τα βασικά βέβαια, για επαγ. κάρτες κλπ χρειάζεσαι οπωσδήποτε επαγγελματία). Και χρειάζεστε ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ σαρωτή! Πιο πολύ από φαξ.
  • Μετά είναι όλα τα άλλα υπέροχα παραφερνάλια, χαρτάκια, στυλουδάκια, μαρκαδοράκια, που κάνουν τη δουλειά λίγο πιο ανάλαφρη 😉 Εγώ αγαπώ ότι έχει σχέση με χαρτικά! desk decor

#3 Τα εργαλεία 

CΑΤ Tools or Computer Aided Translation

Για κάποιον που ασχολείται περισσότερο με τη λογοτεχνική μετάφραση δε βοηθάνε καθόλου τα εργαλεία μεταφραστικής μνήμης (εκτός ίσως από τη δημιουργία γλωσσαρίου για τις μεταφράσεις) αλλά όσοι δουλεύουν με τεχνικά κείμενα ορκίζονται σε αυτά – με το Trados να κυριαρχεί. Στην Ελλάδα η σχολή metaφραση προσφέρει πολλά σεμινάρια εκμάθησης και καλές τιμές για την απόκτηση του προγράμματος σε περιστάσεις όπως συνέδρια κλπ.

Λεξικά και γλωσσάρια – υπάρχουν άφθονα online σε εξειδικευμένα μεταφραστικά site όπως το translatum.gr, proz.com, lexilogia.gr  και πολλά πολλά άλλα ενώ είναι απαραίτητο και ένα (τουλάχιστον) καλό λεξικό για κάθε τομέα εξειδίκευσης (νομικό, οικονομικό κλπ) και ένα λεξικό συνωνύμων ή thesaurus για τη λογοτεχνία.

translator

#4 Ένας καλός λογιστής

Όσο απλά και αν φαίνονται τα λογιστικά μιας μικρής ατομικής επιχείρησης, δε θα είστε ποτέ τόσο ενημερωμένοι όσο οι καλοί λογιστές και με τους φόρους και τις ρυθμίσεις που βγαίνουν κάθε μέρα καλύτερα να είστε ήσυχοι και να αναθέσετε τη φορολογική σας δήλωση σε έναν επαγγελματία. Αυτή/αυτός ίσως μπορεί να σας προτείνει επίσης έναν τρόπο να τηρείτε τα βιβλία σας ή τα έσοδα/έξοδά σας και να ξεχωρίζετε τα προσωπικά έξοδα από τα έξοδα του γραφείου (πιστέψτε με είναι πολύ πιο δύσκολο από ό,τι ακούγεται 😉 )

office orga

#5 Συνεργάτες

Ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα για ένα μεταφραστή. Το έχουμε ξαναπεί πολλές φορές πόσο μοναχικό μπορεί να είναι το επάγγελμά μας και οι καλές σχέσεις συνεργασίας βοηθάνε πάρα πολύ να μειωθούν τα μειονεκτήματα αυτής της απομόνωσης. Από ένα μέντορα, μέχρι τους εξωτερικούς συνεργάτες αν έχετε γραφείο και από τον υπεύθυνο του εκδοτικού με τον οποίο συνεργάζεστε, οι καλές επαγγελματικές σχέσεις είναι το κλειδί για την επιτυχία στο επάγγελμά μας. Οποιαδήποτε αναποδιά, εκκρεμότητα, καθυστέρηση μπορεί να επιλυθεί πολύ ευκολότερα όταν έχετε επιλέξει σωστούς συνεργάτες και έχετε καλλιεργήσει μαζί τους σχέσεις αμοιβαίας εμπιστοσύνης.

blog-team-building

 

Αυτά είναι λίγα μόνο από τα (πολύ) βασικά πράγματα για ένα μεταφραστή. Αν σας ενδιαφέρει, θα δούμε σε άλλη ανάρτηση κάποια ίσως πιο ουσιαστικά όπως η επαγγελματική εκπαίδευση, η επιμόρφωση και η εξειδίκευση. 

10966691_10153043318906425_1160462337_n

Αυτή είναι μια λεπτομέρεια από το δικό μου home office 🙂 Γραφομηχανή, βαλιτσάκι με στιλό, μαρκαδόρους washi tape, φωτογραφίες και κάρτες. Εσείς τι έχετε πάντα στο γραφείο σας όταν δουλεύετε, διαβάζετε ή σερφάρετε;

 

 

The importance of a day-off!

take a day off!

A tip for translator’s block.

Translators, freelancers, creatives of any art…. We all have felt it. When the deadline is approaching quicker than Khaleesi’s dragons  but your progress is slower than George R.R. Martin’s writing pace of the next GoT book! You really want to give it all and finish the masterpiece you are translating in a few hours, then open a bottle of wine and chill out waiting for the big translation award committee to come knocking on your door with your nomination! OK I might have taken it too far but you really want to reach the finishing line and get.some.rest. But you can’t. Everything is going wrong. You catch a cold, your neighbor calls and wants to talk about cooking, there’s a power cut or you just plainly have-run-out-of-energy! And the bad news is, you can’t do anything about it but slowly drag your sorry self around the house moaning «I have so much to do» without really doing anything!

1430928da07380d6bf49769a38be0013

Do you know what the only solution is?

– Take a day off!

Or just an evening. Even if you think you don’t have the time, just do it. You will be so productive the following morning you will gain the «lost» evening in a few hours. Make sure you don’t spend all time stressing about the job, though -just pretend it doesn’t exist for one afternoon. Do something for yourself, relax, exercise, order take out or go for a drink. You will feel so nice and energized the following morning, you will fall in love with your job again! Trust me, it works!

f11b8c72f1a7c751feb91290e3920acc

It works for me even when I really don’t think I can afford losing an entire afternoon (how will I manage to catch up with all those pages?). It really pays as you wake up in the morning fresh, a tiny little bit guilty (just enough so that to not press snooze) and happier than the day before – because you did something for yourself and you do not feel that your job is draining all your energy anymore!

What do you think? Have you tried it? How do you deal with translator’s (or writer’s) block?

 

 

The weight of your love

Just a track from Editors, from the album of the same name which I totally loved last year!

And a quick note before our workshop tomorrow to say I am a little bit stressed but happy too because you know what, 40 people enrolled!!! We were thinking about 10 or 15 max but it is so encouraging  that there are so many people interested in translation in our small island (and makes me even more nervous!!!)

λογοτεχνική μετάφραση

The text I chose to have people work on is an excerpt from Reconstructing Amelia a very fresh and relevant novel I translated last year for Platypus publications. It raises a lot of Read more

Literary vs Technical Translation – 5 major differences

5σημαντικεσ διαφορεσ μεταξυ λογοτεχνικησ και τεχνικησ μεταφρασησ

5 RADICAL differences between Literary and Technical Translation:

  1. In literary translation you have fewer unknown words but spend more time deciding which word better conveys the original’s tone.   / Στη λογοτεχνική μετάφραση έχεις λιγότερες άγνωστες λέξεις αλλά αφιερώνεις περισσότερη ώρα στην επιλογή της λέξης που μεταφέρει καλύτερα το νόημα και την αίσθηση του πρωτοτύπου. 
  2. untranslatable wordsIn literary translation you get paid less for translating more than simple meaning. / Στη λογοτεχνική μετάφραση πληρώνεσαι λιγότερο αν και μεταφράζεις πολλά περισσότερα από το νόημα. translation

  3. In technical translation you have to be highly specialized in the field you are translating (eg. Medicine, Finance, EU terminology etc) while in literature you might encounter many different fields and discourses in the same book (eg. an American detective, a petty criminal from Yorkshire and a farmer from Ukraine walk into a bar). / Στην τεχνική μετάφραση μπορείς να εξειδικευτείς σε ένα ή περισσότερα πεδία ενώ στη λογοτεχνική μπορεί στο ίδιο βιβλίο να συναντήσεις πολλά διαφορετικά θέματα ακόμα και επίπεδα λόγου (π.χ. μουσική, βοτανολογία, αστροφυσική ή μια συνομιλία μεταξύ ενός Γάλλου υπηρέτη, μιας Αμερικανίδας δικηγόρου και ενός Ινδού πολιτικού μεγαλωμένου στην Αγγλία)images (5)
  4. In literary translation you risk twisting the original’s meaning  while in technical translation you risk mechanical accidents (washing machine instructions), and even diplomatic episodes (politics and newspaper articles). / Στη λογοτεχνική μετάφραση ρισκάρεις να διαστρεβλώσεις με κάποιο λάθος το νόημα του πρωτοτύπου ενώ στην τεχνική μετάφραση ένας λάθος όρος μπορεί να οδηγήσει σε ατυχήματα (οδηγίες χρήσης) ακόμα και σε διπλωματικό επεισόδιο (συμβόλαια, ορολογία ΕΕ).Horizon_specialization
  5. In literary translation you have to combine content and style (tone, form, alliterations, assonance and more), while in technical translation content is king. / Στη λογοτεχνική μετάφραση πρέπει να συνδυάζεις εκτός από το νόημα και το ύφος (μέτρο, παρηχήσεις, μορφή, ρυθμός αφήγησης κ.ά.) ενώ στην τεχνική μετάφραση (εκτός από είδη όπως η διαφήμιση και το μάρκετινγκ), το περιεχόμενο είναι το πιο σημαντικό. 

content is king

 

Βoth are equally challenging and demanding and it depends on what you like most  really: being artsy and creative but having everyone say «why did you translate x as y» all the time or being accurate and strict with your words even if they sometimes don’t «sound very nice» in your language…

I’m all for Literary Translation, even though I sometimes envy Technical Translation for its accuracy and straightforward-ness 🙂

Και οι δύο τύποι μετάφρασης είναι εξίσου απαιτητικοί και γεμάτοι δυσκολίες και ουσιαστικά εξαρτάται από το τι αρέσει περισσότερο και τι εκφράζει τον κάθε μεταφραστή/τρια. Στη λογοτεχνία έχεις πάντα την κριτική που σου προτείνει εναλλακτικές μεταφράσεις ενώ στην τεχνική μετάφραση κάποιες φορές η γλώσσα γίνεται «ξύλινη» εξαιτίας της ορολογίας. 

Εγώ προτιμώ τη λογοτεχνία γιατί είναι πιο δημιουργική αν και πολλές φορές ζηλεύω την τεχνική μετάφραση γιατί ξέρεις ότι υπάρχει πάντα κάποια λύση, αρκεί να τη βρεις. Εσεις τι θα διαλέγατε;

What makes a weekend great !

This weekend catch up reading on:

What makes a  children’s book great where authors, illustrators and literary agents discuss content, management and networking for the field of children’s books. What makes a literary translator where an Anglo-German speaking translator shares her journey into translation and freelancing. Moments we have all experienced, from phoning your friends and family for advice to juggling between projects all at once. What makes great blog posts in which the tips are (fairly) simple and straightforward: Choose topics, categorise and focus or combine. What makes great Scandinavian crime novels in the perspective of a literary agent pre and post Stieg Larson. What makes great YA novels featuring wars where love and poetry become the force to win wars personal or national.

fabulous illustration by Katerina Hadoulou

BCLT Translation Summer School July 2012

Sunday 22 July to  Friday 27 July*

The programme will include workshops translating from French, German, Japanese and Spanish into English. For the first time we will also be offering workshops translating from Norwegian into English and from Dutch into English.

Further programme information will be added as details are confirmed so please sign up for our e-newsletter or check the programme section for the latest updates.

Apply for a place on Summer School 2012

If you translate from a language not on offer at this year’s summer school  then why not apply for our new literary translation course in partnership with Arvon?  Join Michael Henry Heim, Sasha Dugdale and guest Anthea Bell at Lumb Bank in August.

Download the Summer School timetable (PDF file) (document updated 20/02/12)

In each workshop, participants work with a writer-in-residence under the guidance of a workshop leader, who is an experienced literary translator. There will also be opportunities to meet editors and other guests from the publishing sector. Sessions run from 9.00 – 4.30pm each  day and are followed by plenary events and panel discussions, including the presentation of the 2012 John Dryden Translation Prizes. At the end of the week everyone comes together to present their work.

*Please note change of date

Programme updates will be posted here as details are confirmed.  Keep checking for the latest information or sign up for our regular e-newsletter.

Dutch – English
Writer: Gustaaf Peek
Workshop leader: David Colmer

French – English
Writer: Martin Page
Workshop leader: Adriana Hunter

German – English
Writer: Nino Haratischwili
Workshop leader: Katy Derbyshire

Japanese – English
Writer: Furukawa Hideo
Workshop leader: Michael Emmerich

Norwegian – English
Writer: Kjersti Skomsvold
Workshop leader: Kari Dickson

Spanish – English 
Writer: Daniel Gascón
Workshop leader: Anne McLean

Keynote Lecture

Tuesday 24 July at 5pm
Thomas Paine Study Centre Lecture Theatre

The keynote lecture will be given by Japanese workshop leader and translator, Michael Emmerich. This is a public event and everyone is welcome

            REGISTRATION ENDS TUESDAY MAY 8TH!!!

Studying in a Castle – two weeks in Edinburgh

How would you like to attend classes in a building like this… stroll the gardens when the sun comes out, nap (er… study) in the library when it’s rainy outside, drink 5 o’clock tea between lectures and 8 o’clock pints when class is over…?

Those of you who regurarly come back to this blog know my interest for (*obsession with) seminars, training, further education etc. I read about this Translation summer school in Metafrasi School of Translation Studies newsletter and thought I should share it:

Translation Research Summer School

Where?  Edinburgh 

When? 18 -29 June 2012

For whom? Candidates should normally hold the degree of Master of Arts or equivalent in a relevant subject, typically (but not necessarily) a humanities subject involving crosscultural studies; they should be proficient in English and should either have started or be actively considering research in translation and/or intercultural studies.

Deadline for applications: 30 April 2012

How much? For self-funded students the fee is £680. The fee covers access to library and computer facilities as well as tuition, course materials and refreshments. It doesnot cover travel, accommodation or meals. 

Now, wouldn’t that be a great idea combining research and travel? Aren’t you tempted? 🙂